تعارض منافع در حرفه حسابداری و صیانت از بی‌طرفی و استقلال قضاوت حرفه‌ای

تعارض منافع در حرفه حسابداری و صیانت از بی‌طرفی و استقلال قضاوت حرفه‌ای

محمد حسین کشاورزی1

1) دانشجوی دکتری حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

کد IOI مقاله : AAHA-ABKHEG
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    تعارض منافع یکی از مهم‌ترین چالش‌های اخلاقی حرفه حسابداری است، زیرا می‌تواند بی‌طرفی حسابدار، کیفیت قضاوت حرفه‌ای و در نهایت قابلیت اتکای اطلاعات مالی را تضعیف کند. بخش عمده پژوهش‌های موجود در این حوزه یا بر استقلال حسابرس متمرکزند یا تعارض منافع را به‌طور کلی و بدون تفکیک میان شاخه‌های حسابداری بررسی می‌کنند. در نتیجه، وضعیت خاص حسابداران شاغل در زیرشاخه‌های مختلف حرفه که برخلاف حسابرس از نظر استخدامی به کارفرمای خود وابسته‌اند و با این حال باید بی‌طرفی خود را حفظ کنند، کمتر به‌طور مجزا تحلیل شده است. این مقاله با هدف پوشش این شکاف و با رویکردی مفهومی-نظری، مهم‌ترین زمینه‌های شکل‌گیری تعارض منافع را در زیرشاخه‌های مختلف حرفه حسابداری بررسی می‌کند، راهکارهای مدیریت آن را تحلیل می‌کند و پیامدهای این پدیده را در چارچوب حقوقی ایران، به‌ویژه قانون مالیات‌های مستقیم، بررسی می‌کند. تحلیل ادبیات نشان می‌دهد فشار مدیریت، پاداش‌های وابسته به نتایج مالی، روابط شخصی، هم‌زمانی نقش‌های ناسازگار و استفاده نادرست از اطلاعات محرمانه از مهم‌ترین زمینه‌هایی هستند که قضاوت حرفه‌ای حسابداران را در معرض جانبداری قرار می‌دهند؛ در مقابل، پایبندی به آیین رفتار حرفه‌ای، فرهنگ سازمانی اخلاق‌محور، تفکیک وظایف، افشای منافع، مستندسازی تصمیم‌ها، بازبینی مستقل و وجود مجاری امن گزارش‌دهی می‌توانند این خطر را کاهش دهند. بر پایه این تحلیل، الگویی مفهومی ارائه شده است که زمینه‌های تعارض، پیامدهای آن بر قضاوت حرفه‌ای و راهکارهای متناسب را به یکدیگر پیوند می‌دهد. نتیجه اصلی مقاله آن است که صیانت از بی‌طرفی و استقلال قضاوت حرفه‌ای تنها در سایه اتکای هم‌زمان به درستکاری فردی، حمایت سازمانی و نظارت نهادی امکان‌پذیر است.

کلمات کلیدی : تعارض منافع بی‌طرفی استقلال قضاوت حرفه‌ای اخلاق حرفه‌ای حسابداری مدیریت گزارشگری مالی