تبیین الگوی مفهومی کارآفرینی از منظر امام علی(ع) در نهج‌البلاغه با تأکید بر کاربردهای مدیریتی

تبیین الگوی مفهومی کارآفرینی از منظر امام علی(ع) در نهج‌البلاغه با تأکید بر کاربردهای مدیریتی

سمیه کلانتری1

1) دکترای مهندسی کامپیوتر، دبیر آموزش و پرورش، اداره آموزش و پرورش شهرستان خرمدره، استان زنجان، ایران،

کد IOI مقاله : AAHA-ACZAFB
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    کار و تلاش از مفاهیم ارزشمند در آموزه‌های اسلامی است و در قرآن کریم و سنت، بر کسب روزی حلال، تلاش و خدمت به دیگران تأکید شده است. از این منظر، فعالیت‌های اقتصادی و ایجاد کسب‌وکار، در صورت برخورداری از جهت‌گیری اخلاقی و اجتماعی، می‌تواند زمینه‌ساز خیر فرد و جامعه باشد. با وجود مطالعات انجام‌شده درباره کار و کارآفرینی در متون اسلامی و نهج‌البلاغه، همچنان نیاز به چارچوبی منسجم برای سازماندهی مؤلفه‌های همسو با کارآفرینی و تبیین کاربردهای مدیریتی آنها وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی مفهومی کارآفرینی از منظر امام علی(ع) در نهج‌البلاغه با تأکید بر کاربردهای مدیریتی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی است و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی اسنادی انجام شده است. داده‌ها از بررسی خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه و استخراج مضامین مرتبط با کار، تلاش، کسب روزی، فعالیت اقتصادی، فرصت‌شناسی، آینده‌نگری، برنامه‌ریزی، مشورت، نظم و همکاری گردآوری و در مقوله‌های مفهومی سازماندهی شد. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه‌های همسو با کارآفرینی در چهار محور اصلی شامل «چرایی و فلسفه کارآفرینی»، «فرهنگ کارآفرینی»، «ویژگی‌های فردی و شخصیتی کارآفرینان» و «مهارت‌های کارآفرینی» قابل سازماندهی است. این مؤلفه‌ها کارآفرینی را با معاش حلال، خدمت به مردم، مسئولیت اجتماعی، کرامت انسانی، سخت‌کوشی، فرصت‌شناسی، آینده‌نگری و مهارت‌های مدیریتی پیوند می‌دهند. بر این اساس، آموزه‌های نهج‌البلاغه می‌توانند چارچوبی ارزشی و مدیریتی برای تقویت فرهنگ کارآفرینی و توسعه شایستگی‌های کارآفرینانه در سازمان‌ها و جامعه معاصر فراهم کنند.

کلمات کلیدی : کارآفرینی نهج‌البلاغه امام علی(ع) کارآفرینی اسلامی مدیریت الگوی مفهومی