رابطه اضطراب و نگرانی با آمادگی برای یادگیری در کودکان پیش‌دبستانی: نقش میانجی کارکردهای اجرایی

رابطه اضطراب و نگرانی با آمادگی برای یادگیری در کودکان پیش‌دبستانی: نقش میانجی کارکردهای اجرایی

منیژه حسن پور فلاح بهدانی1

1) گروه روانشناسی، واحد آستانه اشرفیه، ،دانشگاه پیام نور، آستانه، ایران

کد IOI مقاله : AAHA-ACZECH
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    زمینه و هدف: اضطراب و نگرانی از جمله عوامل هیجانی مهمی هستند که می‌توانند بر فرایندهای شناختی، رفتاری و آموزشی کودکان در سال‌های اولیه زندگی تأثیر بگذارند. آمادگی برای یادگیری در دوره پیش‌دبستانی نیز تحت تأثیر تعامل عوامل هیجانی و شناختی قرار دارد و کارکردهای اجرایی می‌توانند به‌عنوان یکی از سازوکارهای شناختی مهم در این رابطه نقش ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اضطراب و نگرانی با آمادگی برای یادگیری در کودکان پیش‌دبستانی و تعیین نقش میانجی کارکردهای اجرایی انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی و از نوع مدل‌یابی روابط میان متغیرها بود. جامعه آماری پژوهش را کودکان پیش‌دبستانی تشکیل دادند که از میان آنان تعداد 120 کودک پیش دبستانی با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از ابزارهای استاندارد سنجش اضطراب و نگرانی، آمادگی برای یادگیری و کارکردهای اجرایی جمع‌آوری شد. برای تحلیل داده‌ها، از شاخص‌های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نقش میانجی کارکردهای اجرایی نیز با استفاده از روش بوت‌استرپ مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که بین اضطراب و نگرانی و آمادگی برای یادگیری کودکان پیش‌دبستانی رابطه معناداری وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که افزایش سطوح اضطراب و نگرانی با کاهش آمادگی برای یادگیری همراه بود. همچنین، اضطراب و نگرانی با کارکردهای اجرایی رابطه معناداری داشتند و کارکردهای اجرایی نیز با آمادگی برای یادگیری ارتباط معناداری نشان دادند. نتایج تحلیل میانجی‌گری نشان داد که کارکردهای اجرایی در رابطه میان اضطراب و نگرانی و آمادگی برای یادگیری نقش میانجی دارند؛ به این معنا که بخشی از ارتباط میان عوامل هیجانی و آمادگی یادگیری از طریق تأثیر آنها بر فرایندهای اجرایی و شناختی کودکان تبیین می‌شود. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، اضطراب و نگرانی می‌توانند با تضعیف فرایندهای اجرایی و شناختی، آمادگی کودکان برای ورود و مشارکت مؤثر در فرایند یادگیری را تحت تأثیر قرار دهند. بنابراین، توجه همزمان به وضعیت هیجانی و کارکردهای اجرایی کودکان در دوره پیش‌دبستانی می‌تواند در شناسایی عوامل مؤثر بر آمادگی یادگیری و طراحی برنامه‌های آموزشی و مداخلات پیشگیرانه مؤثر باشد. یافته‌های این پژوهش بر اهمیت ایجاد محیط‌های آموزشی حمایتگر و توجه به مهارت‌های تنظیم هیجان و تقویت کارکردهای اجرایی در دوره پیش‌دبستانی تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی اضطراب نگرانی آمادگی برای یادگیری کارکردهای اجرایی کودکان پیش‌دبستانی