تحلیل زنجیره ه ارزش در استان همدان( انگور و کشمش)

حسین کمندی¹

1) دانشجوی دکتری مدیریت دولتی و پژوهشگر سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان همدان

کد IOI مقاله : AAHA-ACZZCA
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار(5icmba.ir)
چکیده :
    هدف: صنعت انگور و کشمش در استان همدان به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد کشاورزی، علی‌رغم پتانسیل بالای صادراتی، با چالش‌های ساختاری در زنجیره ارزش مواجه است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نظام‌مند زنجیره ارزش این محصول و ارائه راهکارهای سیاستی بر پایه رویکرد «سیاست صنعتی فعال» و الزامات «اقتصاد مقاومتی» جهت بهبود تاب‌آوری و ارتقای ارزش افزوده در استان است. روش‌شناسی: این پژوهش با استفاده از رویکرد تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مدل زنجیره ارزش پورتر، به شناسایی کنشگران، شکاف‌های لجستیکی و فرآیندهای تولید پرداخته است. جهت استخراج راهبردهای عملیاتی، از ماتریس تحلیل راهبردی (SWOT) استفاده شده این تحلیل بر اساس “نگاه سیستمی” و با هدف “ارتقای زنجیره ارزش” انجام شده است و تطبیق یافته‌ها با اسناد بالادستی کشور، به‌ویژه «سند راهبرد ملی پیشرفت صنعتی ۱۴۰۴»، صورت پذیرفته است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که حلقه‌های اصلی مفقوده در زنجیره ارزش این محصول، شامل «ضعف در صنایع تبدیلی و فناوری‌های پس از برداشت»، «سلطه واسطه‌های غیرمولد در نظام توزیع» و «فقدان برندینگ یکپارچه استانی» است. تحلیل ماتریس استراتژیک حاکی از آن است که گذار از کشاورزی سنتی به «خوشه‌های صنعتی کشاورزی» و بهره‌گیری از حمایت‌های دولتی برای مدرن‌سازی تجهیزات سردخانه‌ای، کلیدی‌ترین استراتژی‌ها برای مقابله با تهدیدات بازار و خشکسالی هستند. نتیجه‌گیری و پیشنهادها: پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذار استانی با اتخاذ رویکرد «سیاست صنعتی فعال»، ضمن مداخله گزینشی در جهت حذف واسطه‌های غیرضروری و تسهیل دسترسی کشاورزان به بازارهای صادراتی، نسبت به بازتعریف نقشه راه توسعه زنجیره ارزش انگور و کشمش بر مبنای مؤلفه‌های درون‌زایی و برون‌نگری اقتصاد مقاومتی اقدام نماید.

کلمات کلیدی : زنجیره ارزش انگور و کشمش سیاست صنعتی فعال همدان صنایع تبدیلی کسب و کار