نقش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در بهبود فرایند کنترل استراتژیک و تحلیل داده های مدیریتی
نقش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در بهبود فرایند کنترل استراتژیک و تحلیل داده های مدیریتی
غلامرضا اسگندری1 رامین فروردین2
1) گروه مدیریت، موسسه غیرانتفاعی شمس، تبریز، ایران.
2) دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
کد IOI مقاله
:
AAHC-AAHCCE
محل انتشار :
کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
در دهههای اخیر، فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی (AI) بهعنوان دو نیروی محرک اصلی تحول در شیوههای مدیریت و کنترل استراتژیک شناخته شدهاند. تغییرات سریع در محیط رقابتی و رشد حجم و پیچیدگی دادههای مدیریتی، سازمانها را ناگزیر ساخته است که از ابزارهای نوین برای پایش، تحلیل، و تصمیمگیری استفاده کنند. در ایران، این روند با چالشهای زیرساختی، فرهنگی و قانونی مواجه است، اما نمونههای موفق از بانک ملی ایران، فولاد مبارکه اصفهان، راهآهن جمهوری اسلامی و پلتفرمهای تجارت الکترونیک مانند دیجیکالا نشان دادهاند که ادغام هدفمند فناوریهای دیجیتال و AI میتواند کارایی و دقت کنترل استراتژیک را بهطور چشمگیری ارتقاء دهد. هدف این پژوهش، بررسی نقش این فناوریها در بهبود فرآیند کنترل استراتژیک و تحلیل دادههای مدیریتی و شناسایی چالشها و راهبردهای موفقیت در بستر بومی ایران است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی با رویکرد مطالعه موردی رسوبی (embedded case study) بوده و دادهها از طریق تحلیل اسناد، گزارشهای رسمی سازمانها و مشاهدات میدانی گردآوری شدهاند. نمونههای مورد بررسی، طیفی از بخشهای مالی، صنعتی و خدماتی را شامل میشوند که تجربه عملی در استفاده از سیستمهای دیجیتال و AI دارند. یافتهها نشان میدهد که فناوری دیجیتال، امکان دسترسی آنی به دادههای چندمنبعی و ایجاد یکپارچگی اطلاعاتی را فراهم کرده و AI با قابلیتهای تحلیل پیشبینانه، کشف الگوهای پنهان و اتوماسیون تصمیمگیری، دقت و سرعت واکنشهای سازمانی را افزایش داده است. همچنین، همافزایی این دو فناوری در قالب زیرساختهای قوی، فرهنگ سازمانی دادهمحور و چارچوب قانونی امن، برتری رقابتی پایدار را ایجاد میکند. با این حال، موانع عمده شامل مقاومت فرهنگی مدیران، ضعف زیرساختهای ارتباطی، محدودیتهای مالی و کمبود نیروی انسانی متخصص باقی مانده است. نتیجهگیری نهایی این است که برای دستیابی به کنترل استراتژیک هوشمند در ایران، باید رویکردی چندسطحی اتخاذ شود که سرمایهگذاری زیرساختی، آموزش نیروی انسانی، تقویت فرهنگ دادهمحور و تدوین مقررات جامع را بهصورت همزمان شامل شود. مسیرهای پژوهشی آتی نیز باید بر تحلیل تطبیقی صنایع، اثرات فرهنگی هوشمندسازی و مدلسازی اقتصادی بازده سرمایهگذاری در فناوری تمرکز کنند تا سازمانها بتوانند مسیر تبدیل به ساختارهای آیندهنگر و رقابتی را هموار سازند.
کلمات کلیدی : فناوریهای دیجیتال هوش مصنوعی کنترل استراتژیک تحلیل دادههای مدیریتی ایران