دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات با رویکرد اقتصاد سبز: گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند

دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات با رویکرد اقتصاد سبز: گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند

لیلا ضیغمی1

1) کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش بازرگانی بین الملل، دانشگاه غیرانتفاعی تابران، مشهد، ایران.

کد IOI مقاله : AAHC-AAHCZC
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    در دنیای امروز، فشار فزاینده مقررات بین‌المللی و حساسیت مصرف‌کنندگان نسبت به مسائل زیست‌محیطی، ضرورت تحول در شیوه‌های صادرات را بیش از پیش برجسته کرده است. رویکردهای سنتی بازاریابی که بر تعاملات فیزیکی، اسناد کاغذی و فرآیندهای جزیره‌ای متکی هستند، دیگر توان پاسخ‌گویی به نیازهای بازارهای پیشرفته را ندارند. هدف این پژوهش، طراحی و تبیین یک مدل تلفیقی مبتنی بر دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات همراه با رویکرد اقتصاد سبز، با تمرکز بر گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند است. روش تحقیق به‌صورت مطالعه تحلیلی-کاربردی انجام شد و با بهره‌گیری از منابع معتبر بین‌المللی در حوزه اقتصاد سبز، تجارت هوشمند و فناوری‌های نوین (بلاک‌چین، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی)، چارچوب نظری و عملیاتی مدل استخراج شد. علاوه بر تحلیل مفهومی، یک مطالعه موردی شبیه‌سازی‌شده از زنجیره ارزش صادرات زعفران ایران به کار گرفته شد تا اثرات عملی مدل بررسی شود. در این مطالعه، داده‌های پایش IoT از مزارع، ثبت بلاک‌چینی مسیر کالا، و تحلیل کلان‌داده‌ها برای پیش‌بینی بازار و بهینه‌سازی لجستیک مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها نشان دادند که اجرای مدل تلفیقی موجب کاهش ۱۸٪ هزینه‌های لجستیک از طریق حذف واسطه‌ها و مسیر‌یابی سبز، افزایش ۱۲٪ قیمت فروش به‌دلیل برندسازی سبز و ارائه گواهی‌های معتبر، و افزایش اعتماد خریداران عمده به اصالت و کیفیت محصول شد. همچنین، شرکت توانست به برخی مشوق‌های تعرفه‌ای اتحادیه اروپا دست یابد که پیش از این با مدل سنتی ممکن نبود. فراتر از مزیت‌های اقتصادی، شفافیت داده‌ها و پایش مداوم اثرات زیست‌محیطی جایگاه صادرکننده را در مذاکرات تجاری تقویت کرد و مسیر همکاری‌های بلندمدت را هموار ساخت. نتیجه‌گیری پژوهش بر این نکته تأکید دارد که دیجیتال‌سازی همراه با اقتصاد سبز نه‌تنها ابزاری برای کاهش هزینه و افزایش درآمد است، بلکه یک راهبرد دیپلماتیک و برندینگ پایدار محسوب می‌شود. برای دستیابی به موفقیت، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، آموزش نیروی انسانی در فناوری‌های نوین، و حمایت سیاست‌گذاران از طریق مشوق‌ها و استانداردسازی فرآیندها ضروری است. این مدل قابلیت اجرایی و تعمیم‌پذیری بالا به سایر حوزه‌های صادراتی ایران را دارد و می‌تواند جایگاه ملی را در بازارهای جهانی ارتقا دهد.

کلمات کلیدی : دیجیتال‌سازی صادرات اقتصاد سبز زنجیره ارزش بلاک‌چین دیپلماسی تجاری