اثر هوش مصنوعی بر تصمیم‌گیری مدیران در فرآیند مدیریت ریسک مالی و پیش‌بینی رفتار بازار سرمایه در دوره‌های رکود و رونق

اثر هوش مصنوعی بر تصمیم‌گیری مدیران در فرآیند مدیریت ریسک مالی و پیش‌بینی رفتار بازار سرمایه در دوره‌های رکود و رونق

سمانه پنجائی سهزابی1

1) کارشناسی ارشد رشته حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام (ره) شهرری، استان تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AAHC-AAHFDB
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    تحولات گسترده در عرصه‌ی فناوری‌های هوشمند سبب شده است هوش مصنوعی به یکی از مؤثرترین ابزارهای تصمیم‌سازی در مدیریت مالی بدل گردد. با گسترش عدم‌قطعیت‌های محیطی، نوسانات بازار سرمایه و افزایش ریسک‌های رفتاری در دوران رکود و رونق اقتصادی، ضرورت بهره‌گیری از نظام‌های تحلیلی مبتنی بر داده بیش از پیش احساس می‌شود. هدف این پژوهش، بررسی اثر هوش مصنوعی بر تصمیم‌گیری مدیران در فرآیند مدیریت ریسک مالی و پیش‌بینی رفتار بازار سرمایه در دوره‌های متغیر اقتصادی است؛ موضوعی که با رویکرد شناختی و داده‌محور، به دنبال تبیین نقش این فناوری در ارتقای کارایی تصمیمات مالی سازمانی می‌باشد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌ـ‌تحلیلی بوده و با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شده است. جامعه‌ی آماری شامل ۳۸۴ نفر از مدیران مالی فعال در بورس تهران در سال ۱۴۰۴ بود و داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌ی محقق‌ساخته گردآوری و با نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل گردید. یافته‌ها نشان دادند که تمامی فرضیات پژوهش تأیید شدند و هوش مصنوعی دارای بیشترین اثر مستقیم بر تصمیم‌گیری مدیران مالی است (β=0.71). همچنین مسیر غیرمستقیم هوش مصنوعی از طریق تصمیم‌گیری بر مدیریت ریسک مالی و پیش‌بینی رفتار بازار سرمایه معنادار بود (β=0.39). شاخص‌های برازش مدل (χ²/df=2.11، CFI=0.94، RMSEA=0.05) بیانگر انطباق مناسب ساختار فرضی با داده‌های تجربی‌اند. بر اساس تحلیل‌ها، هوش مصنوعی موجب کاهش سوگیری‌های شناختی، تسهیل پردازش داده‌های پیچیده و بهبود سرعت واکنش مدیران در شرایط بحرانی شده است. در جمع‌بندی، نتایج این پژوهش نشان داد که بهره‌گیری نظام‌مند از هوش مصنوعی در فرآیندهای مالی سازمان‌ها، علاوه بر ارتقای دقت تصمیم و کاهش خطاهای انسانی، توان پیش‌بینی بازار را نیز به سطح قابل‌اتکایی افزایش می‌دهد. از این رو، توسعه‌ی زیرساخت‌های هوش مصنوعی، آموزش مدیران، و طراحی چارچوب اخلاقی و قانونی برای استفاده از فناوری هوشمند در حوزه‌ی مالی، می‌تواند مسیر پایداری و ثبات تصمیم‌گیری را در نظام اقتصادی ایران تقویت نماید.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی تصمیم‌گیری مالی مدیریت ریسک بازار سرمایه دوران رکود و رونق