شناسایی و تحلیل خوشه صنعتی پلاستیک در استان البرز با تاکید بر مدل مارشالی

شناسایی و تحلیل خوشه صنعتی پلاستیک در استان البرز با تاکید بر مدل مارشالی

کیمیا خوشدل1

1) کارشناسی ارشد رشته کارآفرینی، گرایش توسعه، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، استان تهران، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-AAHFDF
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    صنعت تولید بطری و محصولات پلاستیکی یکی از ارکان کلیدی زنجیره تأمین صنایع مصرفی نظیر شوینده، خوراکی، آرایشی و دارویی به شمار می‌رود و استان البرز به دلیل موقعیت جغرافیایی ممتاز، زیرساخت صنعتی پیشرفته و دسترسی سریع به منابع اولیه، به کانون پرتحرک این صنعت تبدیل گردیده است. در چنین بستری، شکل‌گیری خوشه صنعتی پلاستیک بر پایه مدل مارشالی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ مدلی که بر نزدیکی جغرافیایی، رقابت همراه با همکاری، تسهیم دانش و بهره‌مندی از مزیت‌های جمعی استوار است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ساختار خوشه صنعتی پلاستیک در استان البرز و بررسی نحوه‌ تعامل بازیگران کلیدی آن (تأمین‌کنندگان، تولیدکنندگان و مشتریان) در راستای ارتقای رقابت‌پذیری و توسعه پایدار است. این مطالعه با رویکرد کیفی و از طریق مشاهده میدانی، تحلیل تجربه زیسته و بررسی ساختار عملیاتی شرکت‌های فعال در حوزه پلاستیک انجام گرفته است. داده‌ها بر اساس مشارکت در تولید، ارزیابی محیط صنعتی و تطبیق با چارچوب نظری مارشالی استخراج و تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد که تمرکز مکانی واحدهای تولیدی در استان البرز موجب هم‌افزایی بین شرکت‌ها، کاهش هزینه‌های لجستیکی و افزایش نوآوری در طراحی بطری‌ها شده است. رقابت نزدیک میان تولیدکنندگان، همکاری پیوسته با تأمین‌کنندگان مواد اولیه و حضور فعال شرکت‌های خدماتی و مشتریان، ساختاری شبکه‌ای و پویا را به وجود آورده است که به رشد فناوری، بهبود کیفیت و توسعه مهارت‌های نیروی انسانی منجر می‌شود. همچنین مشاهده شد که زیرساخت‌های جاده‌ای، شهرک‌های صنعتی مجهز و دسترسی به بازارهای مصرفی عمده، نقش تعیین‌کننده‌ای در استمرار فعالیت این خوشه دارند. در نتیجه، صنعت پلاستیک استان البرز در قالب یک خوشه مارشالی توانسته از مزایای اقتصادی ناشی از هم‌مکانی، اشتراک منابع و انتقال دانش بهره‌مند شود و به الگویی مؤثر برای توسعه پایدار، افزایش سهم صادراتی و گسترش اشتغال پایدار در صنایع کوچک و متوسط تبدیل گردد. این یافته‌ها می‌تواند راهنمایی برای سیاست‌گذاران و فعالان صنعتی در جهت برنامه‌ریزی برای تقویت دیگر خوشه‌های صنعتی کشور باشد.

کلمات کلیدی : خوشه صنعتی پلاستیک مدل مارشالی استان البرز رقابت‌پذیری توسعه پایدار