راهبردهای توسعه فرهنگ کارآفرینی در جامعه با تأکید بر اقتصاد دانش‌بنیان، تحول دیجیتال و اکوسیستم‌های نوآوری

راهبردهای توسعه فرهنگ کارآفرینی در جامعه با تأکید بر اقتصاد دانش‌بنیان، تحول دیجیتال و اکوسیستم‌های نوآوری

حسین علی آبادی1

1) دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

کد IOI مقاله : AAHC-ABACZG
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    در سال‌های اخیر، هم‌زمان با گسترش اقتصاد دیجیتال، شتاب نوآوری فناورانه و تغییر ماهیت بازار کار، مفهوم کارآفرینی از یک فعالیت فردی به یک پدیده نهادی و فرهنگی تحول یافته است. شواهد جهانی نشان می‌دهد که صرف سرمایه‌گذاری مالی یا حمایت‌های مقطعی دولتی، بدون شکل‌گیری فرهنگ کارآفرینانه پایدار، قادر به ایجاد رشد اقتصادی فراگیر و نوآوری مستمر نیست. بر این اساس، مسئله اصلی این پژوهش تحلیل سازوکارهای فرهنگی، نهادی و فناورانه مؤثر بر توسعه فرهنگ کارآفرینی در جوامع در حال گذار به اقتصاد دانش‌بنیان است. این مقاله با بهره‌گیری از روش تحلیل اسنادی نظام‌مند و مرور انتقادی گزارش‌ها و مطالعات بین‌المللی (از جمله GEM 2023، OECD 2024-2022 و WEF)، به بررسی پیوند میان فرهنگ کارآفرینی، سیاست‌گذاری عمومی، تحول دیجیتال و اکوسیستم‌های نوآوری می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرهنگ کارآفرینی زمانی به‌طور معنادار تقویت می‌شود که سه لایه کلیدی به‌صورت هم‌زمان هم‌راستا شوند: 1- لایه شناختی–فرهنگی شامل نگرش به ریسک، شکست و نوآوری؛ 2- ایه نهادی شامل کیفیت سیاست‌های حمایتی، قوانین چابک و دسترسی به منابع؛ 3- لایه فناورانه شامل زیرساخت‌های دیجیتال، نوآوری باز و پلتفرم‌های کارآفرینانه. نتایج تحلیل بیانگر آن است که جوامعی که توانسته‌اند فرهنگ کارآفرینی را در بستر اکوسیستم‌های نوآوری و تحول دیجیتال نهادینه کنند، نه‌تنها نرخ بالاتری از کارآفرینی فرصت‌محور دارند، بلکه در شاخص‌هایی چون تاب‌آوری اقتصادی، تجاری‌سازی دانش و اشتغال پایدار نیز عملکرد بهتری نشان می‌دهند. در پایان، مقاله چارچوبی تحلیلی برای طراحی سیاست‌های توسعه فرهنگ کارآفرینی ارائه می‌کند که می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری نهادهای سیاست‌گذار، دانشگاه‌ها و بازیگران اقتصادی قرار گیرد.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي فرهنگ کارآفرینی اقتصاد دانش‌بنیان تحول دیجیتال اکوسیستم نوآوری سیاست‌گذاری کارآفرینی تجاری‌سازی دانش