حکمرانی هوشمند شهری و بازآرایی ساختار اقتصادی شهرها

حکمرانی هوشمند شهری و بازآرایی ساختار اقتصادی شهرها

اکبر شیدائی حبشی1

1) دانشجوی دکتری توسعه اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

کد IOI مقاله : AAHC-ABCAEE
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    رشد فزاینده شهرنشینی در قرن بیست و یکم، چالش‌های پیچیده‌ای را برای مدیریت شهری و توسعه اقتصادی به همراه آورده است. این مقاله با رویکرد کیفی–تحلیلی به بررسی نقش حکمرانی هوشمند شهری (Urban Smart Governance) در بازآرایی ساختار اقتصادی شهرها می‌پردازد. هدف اصلی، فهم چگونگی تأثیر فناوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی (ICTs) بر بهبود کارایی حکمرانی، افزایش تاب‌آوری اقتصادی و تغییر الگوهای تولید و مصرف شهری است. چارچوب نظری مقاله بر تلفیق نظریه‌های اقتصاد نهادی جدید، نظریه سرمایه اجتماعی و ادبیات حکمرانی شبکه‌ای استوار است. نقد ادبیات نشان می‌دهد که تمرکز سنتی بر جنبه‌های فنی حکمرانی هوشمند (زیرساخت‌ها) کافی نیست و باید به ابعاد نهادی و سیاسی آن توجه ویژه شود. تحلیل اقتصاد سیاسی نشان می‌دهد که حکمرانی هوشمند می‌تواند منجر به تمرکز مجدد قدرت اقتصادی در پلتفرم‌های دیجیتال شده و نابرابری‌های شهری را تشدید یا کاهش دهد. تحلیل موردی ایران نشان می‌دهد که اگرچه تلاش‌هایی برای دیجیتالی‌سازی خدمات شهری صورت گرفته است، اما موانع ساختاری، ضعف در شفافیت داده‌ها و نبود یکپارچگی بین‌بخشی، مانع تحقق کامل پتانسیل اقتصادی حکمرانی هوشمند شده‌اند. پیامدهای سیاستی مقاله بر لزوم تدوین استراتژی‌های توسعه مبتنی بر داده، تقویت مشارکت شهروندان و بازتعریف نقش دولت محلی در اقتصاد دیجیتال تأکید دارد. نتایج حاکی از آن است که حکمرانی هوشمند در صورت عدم همراهی با اصلاحات نهادی، صرفاً به بهینه‌سازی ناکارآمدی‌های موجود منجر خواهد شد.

کلمات کلیدی : حکمرانی هوشمند اقتصاد شهری بازآرایی اقتصادی اقتصاد سیاسی توسعه پایدار شهر هوشمند