نقش کسب و کارهای دیجیتال در اشتغال پایدار در مناطق محروم ایران و کاهش پدیده سوخت بری: یک مطالعه مروری

نقش کسب و کارهای دیجیتال در اشتغال پایدار در مناطق محروم ایران و کاهش پدیده سوخت بری: یک مطالعه مروری

فاطمه دهقانی سلطانی1

1) دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت، کرمان، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABECBG
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    این مرور روایی به بررسی نقش کسب‌وکارهای دیجیتال در گسترش اشتغال پایدار و کاهش وابستگی به معیشت‌های غیررسمی پرریسک، به‌ویژه قاچاق سوخت، در مناطق محروم ایران می‌پردازد. مقاله با مرور چارچوب‌های مفهومی اقتصاد دیجیتال، رویکرد معیشت پایدار و ادبیات مرتبط با اقتصاد غیررسمی مرزی، نشان می‌دهد که پلتفرم‌های آنلاین، فریلنسینگ، تجارت الکترونیک و کار از راه دور چگونه می‌توانند محدودیت‌های جغرافیایی و ضعف ساختاری بازار کار رسمی را در مناطق پیرامونی کاهش دهند. تحلیل تاریخی و روندهای معاصر حاکی از آن است که دیجیتالی‌شدن در ایران ظرفیت آن را دارد که برای گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده از جمله جوانان، زنان و کسب‌وکارهای خرد فرصت‌های درآمدی عملی ایجاد کند و امکان عبور از وابستگی طولانی‌مدت به اقتصادهای غیررسمی مانند سوخت‌بری را فراهم سازد. با این حال، شکاف‌های زیرساختی، محدودیت‌های نهادی، سطح پایین سواد دیجیتال و نابرابری‌های منطقه‌ای مانع تحقق کامل این ظرفیت‌ها می‌شود. این مرور همچنین شکاف‌های پژوهشی موجود، به‌ویژه نبود مطالعات یکپارچه درباره پیوند مستقیم میان توسعه دیجیتال و کاهش قاچاق سوخت، و نیاز به رویکردهای ترکیبی و زمینه‌محور را برجسته می‌کند. مقاله نتیجه می‌گیرد که کسب‌وکارهای دیجیتال تنها در صورتی می‌توانند به ابزار توسعه پایدار و کاهش فعالیت‌های غیررسمی پرریسک تبدیل شوند که با سیاست‌های تقویت زیرساخت، ظرفیت‌سازی محلی و حمایت نهادی همراه باشند.

کلمات کلیدی : اقتصاد دیجیتال اشتغال پایدار قاچاق سوخت سوخت‌بری کارآفرینی دیجیتال مناطق محروم