تنظیم‌گری بانکی هوشمند با رویکرد حکمرانی ریسک در نظام بانکی ایران

تنظیم‌گری بانکی هوشمند با رویکرد حکمرانی ریسک در نظام بانکی ایران

محمد سفیدگر1

1) دکترای مدیریت دولتی

کد IOI مقاله : AAHC-ABFCZZ
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    نظام بانکی ایران با چالش‌های پیچیده‌ای نظیر رشد نقدینگی، انباشت دارایی‌های غیرجاری، ناترازی بانک‌ها و تحولات شتابان فناوری مالی مواجه است که نشان‌دهنده ناکارآمدی الگوهای سنتی نظارت دستوری و واکنشی است. این پژوهش با هدف ارائه مدل خط‌مشی‌گذاری تنظیم‌گری بانکی هوشمند با رویکرد حکمرانی ریسک در نظام بانکی ایران نگارش شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تنظیم‌گری هوشمند مبتنی بر چهار اصل تنوع ابزارها، پیش‌کنشی بودن، انعطاف‌پذیری در برابر نوآوری و یادگیری مستمر است. تحقق این رویکرد نیازمند الزامات فناورانه‌ای نظیر سامانه‌های جامع اطلاعات بانکی، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، محیط‌های آزمایشی (سندباکس)، اعتبارسنجی هوشمند و شفافیت اطلاعاتی است. با این حال، هفت مانع اجرایی شامل نبود زیرساخت‌های داده‌محور، کمبود نیروی متخصص، مقاومت سازمانی، پراکندگی قوانین، محدودیت‌های بودجه‌ای، نبود بسترهای قانونی برای فناوری‌های نوین و چالش‌های فرهنگی مرتبط با بی‌اعتمادی، پیش روی عملیاتی‌سازی این مدل قرار دارد. همچنین، حکمرانی ریسک مستلزم همکاری هشت گروه ذی‌نفع شامل بانک مرکزی، بانک‌ها، مشتریان، نهادهای نظارتی فرابخشی، نهادهای صنفی، شرکت‌های فناوری مالی و نظارتی، دانشگاه‌ها و رسانه‌هاست. این مقاله با شناسایی پنج چالش ساختاری خط‌مشی‌گذاری بانکی در ایران، زمینه را برای طراحی مدلی بومی و عملیاتی فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی : تنظیم‌گری هوشمند حکمرانی ریسک خط‌مشی‌گذاری بانکی نظام بانکی ایران نظارت پیشگیرانه