ارزیابی تحولات مدیریت شهری و چالش‌های شهرنشینی در کلانشهرها (مورد مطالعه : شهر رشت)

ارزیابی تحولات مدیریت شهری و چالش‌های شهرنشینی در کلانشهرها (مورد مطالعه : شهر رشت)

حسن انساندوست1

1) کارشناس‌ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی‌شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABFDBH
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    شهرها در طول زمان تحت تاثير عوامل گوناگون طبيعي، سياسي، اقتصادي، اجتماعي، تكوين و توسعه و تكامل مي¬يابند. آگاهي از اين عوامل و نحوه و ميزان تاثيري كه هر يك بر تكوين و شكل¬گيري شهرها در مراحل مختلف زماني مي¬گذراند در تصميم¬گيري براي آينده ضروري است. تلفیق برنامه ریزی استراتژیک، حکمرانی مشارکتی، و بهره گیری هوشمندانه از فناوری در چارچوب یک چشم انداز توسعه شهری منسجم می تواند چالش های شهرنشینی را کاهش دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی روند تحولات شهری و چالش‌های شهرنشینی می باشد. شهر رشت به علت رشد طبیعی جمعیت و مهاجرپذیری در سه دهة اخیر به توسعة شهری چشمگیری رسيده است، چنانکه جمعیت آن از 188957 نفر در سال 1355 به 760550 نفر در سال 1395 رسیده است که 65/3 برابر افزایش نشان می¬دهد. فرآیند این افزايش جمعیتی توسعة فیزیکی شهري بوده که با توجه به شرايط خاص محيطي و موقعيت وي‍ژه¬اي كه شهر رشت بر بستر آن شكل گرفته است. پژوهش حاضر از روش توصیفی و تحلیلی به سیر شهر و شهرنشینی رشت پس از انقلاب اسلامی پرداخته است و نتایج گویای این مهم بود كه، در ايجاد اوليه شهر رشت تاثير عوامل دروني محيطي شامل محيط طبيعي و محيط انساني چشمگيرتر بوده است، در حالیکه عوامل بروني مانند تحولات و سياستهاي دولت نیز به همان میزان تاثیر داشته است. پس از انقلاب گسترش شهر بیشتر در جهات غرب، شرق و شمال شرقی بوده است و احداث جاده کمربندی که جاده¬های بندرانزلی، لاهیجان، تهران و فومن را به یکدیگر اتصال می¬دهد از مهمترین عناصر دوره جدید شهرنشینی و گسترش شهر به حساب می¬آید. چالشهای اصلی شهرنشینی در کلانشهر رشت شامل فشار بی سابقه بر زیرساخت های موجود نظیر شبکه های حمل ونقل، تامین آب و انرژی، و سیستم های دفع فاضلاب، افزایش آلودگی های زیست محیطی اعم از آلودگی هوا، آب و خاک، تخریب فضاهای طبیعی و اراضی کشاورزی اطراف شهرها، گسترش سکونتگاه های غیررسمی و حاشیه نشینی، تشدید نابرابری های اجتماعی و اقتصادی، افزایش نرخ جرم و بزهکاری، و کاهش کیفیت زندگی شهروندی است.

کلمات کلیدی : مدیریت شهری شهرنشینی توسعه و تحولات شهری شهر رشت