مروری بر اقتصاد پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی و تأثیر آن بر خلق ارزش در کسب‌وکارهای دانش‌بنیان

مروری بر اقتصاد پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی و تأثیر آن بر خلق ارزش در کسب‌وکارهای دانش‌بنیان

فاطمه دهقانی سلطانی1

1) دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بافت، کرمان، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABGCFB
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    این مرور روایی به بررسی تحول و تأثیر اکوسیستم‌های پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی بر خلق ارزش در کسب‌وکارهای دانش‌محور می‌پردازد. در این مطالعه، ادبیات بین‌المللی و ملی در حوزه‌های مختلف علمی به‌صورت تلفیقی و روایی بررسی و ترکیب شده است و منابعی مانند مقالات علمی داوری‌شده، کتاب‌ها و پایگاه‌های داده علمی مورد استفاده قرار گرفته‌اند. این مرور، سیر تحول اقتصادهای پلتفرمی را از ساختارهای اولیه بازارهای دوطرفه تا اکوسیستم‌های پیشرفته مبتنی بر هوش مصنوعی دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که نقش AI در شکل‌دهی به هماهنگی دیجیتال و خلق ارزش به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پلتفرم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی از واسطه‌های ساده تراکنش به سیستم‌های هوشمند هماهنگ‌کننده تبدیل شده‌اند که به‌طور مداوم از داده‌ها یاد می‌گیرند و بازیگران مختلف را در اکوسیستم‌ها مدیریت می‌کنند. سازوکارهای اصلی خلق ارزش شامل تحلیل پیش‌بینانه، شخصی‌سازی، خودکارسازی هوشمند و حکمرانی الگوریتمی هستند که در کنار هم امکان خلق ارزش پیوسته و توزیع‌شده را در اکوسیستم‌ها فراهم می‌کنند. همچنین، این مرور نشان می‌دهد که پیچیدگی اکوسیستم‌ها در حال افزایش است و ویژگی‌هایی مانند وابستگی میان بازیگران، یکپارچگی مبتنی بر API و تقویت اثرات شبکه‌ای در آن‌ها برجسته شده است. در کنار این فرصت‌ها، نگرانی‌هایی نیز درباره نابرابری قدرت، تمرکز داده و کنترل الگوریتمی وجود دارد که بر ساختار حکمرانی و موقعیت استراتژیک بازیگران تأثیر می‌گذارد. این مطالعه همچنین به پراکندگی نظری میان نظریه پلتفرم، نظریه اکوسیستم، قابلیت‌های پویا و نظریه خلق ارزش مشترک اشاره می‌کند و بر نیاز به چارچوب‌های تحلیلی یکپارچه‌تر تأکید دارد. در مجموع، این مرور نتیجه می‌گیرد که اکوسیستم‌های پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی هم‌زمان هم نوآوری را تقویت می‌کنند و هم وابستگی‌های ساختاری ایجاد می‌کنند و به‌طور بنیادین نحوه خلق و توزیع ارزش را در کسب‌وکارهای دانش‌محور دیجیتال تغییر می‌دهند.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی اکوسیستم‌های دیجیتال اقتصادهای پلتفرمی کسب‌وکارهای دانش‌محور خلق ارزش