بررسی مفهوم عدالت اجتماعی بر اساس نظریه جان رالز در داستان کیخسرو در شاهنامه

بررسی مفهوم عدالت اجتماعی بر اساس نظریه جان رالز در داستان کیخسرو در شاهنامه

فرزانه سالمی1 فاطمه حسینی2 فاطمه نجف نیا3

1) کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی
2) دانش‌آموز
3) دانش‌آموز

کد IOI مقاله : AAHC-ABHFEB
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    چکیده: عدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین مفاهیم در اندیشه سیاسی، فلسفی و ادبی به شمار می‌آید و بازتاب آن را می‌توان در متون حماسی و ادبی کلاسیک فارسی نیز مشاهده کرد. شاهنامه فردوسی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آثار هویت‌ساز فرهنگ ایرانی، سرشار از مضامین مرتبط با عدالت، نظم سیاسی و شیوه حکمرانی است. در این میان، داستان کیخسرو به دلیل برجستگی شخصیت پادشاهی او و نحوه مواجهه‌اش با قدرت، قانون، حق و رعایت مصالح عمومی، ظرفیت مناسبی برای تحلیل در پرتو نظریه‌های جدید عدالت دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی عدالت اجتماعی در داستان کیخسرو بر اساس نظریه عدالت جان رالز انجام شده است. روش این تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است. در این پژوهش، مؤلفه‌های عدالت اجتماعی در روایت مربوط به کیخسرو استخراج و سپس با دو اصل بنیادین نظریه عدالت رالز و زیر مجموعه‌های آن، تطبیق داده شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بخش مهمی از کنش‌ها، تصمیم‌ها و شیوه حکمرانی کیخسرو را می‌توان در چارچوب اصول عدالت رالز تبیین کرد؛ به‌گونه‌ای که توجه به حق، پرهیز از خودکامگی، رعایت مصلحت جمعی و تلاش برای استقرار نظم عادلانه در کردار او نمود آشکاری دارد. در نتیجه، می‌توان گفت که داستان کیخسرو در شاهنامه، افزون بر ارزش ادبی و حماسی، واجد ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای بازخوانی در چارچوب نظریه‌های نوین عدالت اجتماعی است.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی شاهنامه کیخسرو عدالت اجتماعی جان رالز