طراحی مدل ارزیابی و رتبه‌بندی کارایی تأمین‌کنندگان بقاپذیر

طراحی مدل ارزیابی و رتبه‌بندی کارایی تأمین‌کنندگان بقاپذیر

سپیده جعفری1 جواد خلیق2

1) کارشناسی ارشد مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ايران
2) دکترای ریاضی کاربردی گرایش کنترل و بهینه سازی ، گروه ریاضی کاربردی، دانشگاه پیام نور، تهران، ايران

کد IOI مقاله : AAHC-ABHFKC
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    انتخاب تأمین‌کننده در صنعت نفت به دلیل پیچیدگی‌های عملیاتی، ریسک‌های بالای تأمین، الزامات سخت‌گیرانه ایمنی و زیست‌محیطی و آسیب‌پذیری زنجیره تأمین در برابر اختلالات بیرونی، به مسئله‌ای چندبعدی و راهبردی تبدیل شده است. رویکردهای سنتی انتخاب تأمین‌کننده که عمدتاً بر معیارهایی مانند هزینه، کیفیت و زمان تحویل تمرکز دارند، توان کافی برای ارزیابی قابلیت تأمین‌کنندگان در حفظ تداوم عملکرد زنجیره تأمین در شرایط پرریسک و ناپایدار را ندارند. از این رو، پژوهش حاضر با تمرکز بر مفهوم بقاپذیری زنجیره تأمین، چارچوبی ترکیبی برای ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان بقاپذیر در صنعت نفت ارائه می‌دهد. در این چارچوب، ابتدا معیارها و زیرمعیارهای مؤثر بر انتخاب تأمین‌کننده بقاپذیر با استفاده از روش دلفی و بر اساس دیدگاه خبرگان شناسایی و غربالگری می‌شوند. سپس اهمیت نسبی معیارها با بهره‌گیری از روش بهترین–بدترین فازی تعیین می‌گردد. در مرحله نهایی، کارایی نسبی تأمین‌کنندگان با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌ها با بازده متغیر نسبت به مقیاس و جهت‌گیری خروجی‌محور، همراه با محدودیت‌های وزنی مبتنی بر نتایج بهترین–بدترین فازی، ارزیابی می‌شود. نوآوری اصلی پژوهش در تلفیق وزن‌های خبرگانی فازی با مدل DEA محدودشده است؛ به‌گونه‌ای که از آزادی کامل وزن‌ها در مدل‌های کلاسیک DEA جلوگیری کرده و امکان ارزیابی واقع‌بینانه‌تر تأمین‌کنندگان بر مبنای ابعاد بقاپذیری شامل عملکرد عمومی، پایداری، تاب‌آوری، چابکی و دیجیتالی‌سازی را فراهم می‌سازد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در صنعت نفت، ابعاد تاب‌آوری و چابکی نقش تعیین‌کننده‌تری در انتخاب تأمین‌کنندگان بقاپذیر دارند و به‌کارگیری مدل DEA با محدودیت وزنی می‌تواند رتبه‌بندی معتبرتر و مدیریتی‌تر از تأمین‌کنندگان ارائه دهد. چارچوب پیشنهادی ضمن توسعه ادبیات انتخاب تأمین‌کننده بقاپذیر، ابزاری کاربردی برای مدیران زنجیره تأمین صنعت نفت فراهم می‌کند تا تصمیم‌های خود را بر پایه ترکیبی از کارایی عملیاتی، مدیریت ریسک و قابلیت تداوم عملکرد اتخاذ نمایند.

کلمات کلیدی : انتخاب تأمین‌کننده بقاپذیری زنجیره تأمین صنعت نفت بهترین بدترین فازی تحلیل پوششی داده‌ها موزون