کاربرد هوش مصنوعی در بورس اوراق بهادار تهران

کاربرد هوش مصنوعی در بورس اوراق بهادار تهران

محمدحسین عبدالرحیمیان1 علی شایان اصل2

1) استادیار گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشکده میبد، میبد، ایران
2) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی مالی، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABHGDC
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    در سال‌های اخیر، گسترش روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و یادگیری عمیق، افق‌های تازه‌ای را در پیش‌بینی و تحلیل داده‌های سری زمانی مالی گشوده است. این موضوع در بازار سرمایه، به‌ویژه در بورس اوراق بهادار تهران، از اهمیت مضاعفی برخوردار است؛ زیرا این بازار به دلیل تأثیرپذیری بالا از متغیرهای کلان اقتصادی، اخبار سیاسی، نوسانات نرخ ارز، رفتارهای هیجانی سرمایه‌گذاران، دامنه نوسان و حجم مبنا، دارای الگوهای غیرخطی و پیچیده است. در چنین شرایطی، اتکای صرف به روش‌های سنتی تحلیل تکنیکال و تحلیل بنیادی برای تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری و پیش‌بینی قیمت سهام، کفایت لازم را ندارد. هدف این مقاله، مرور و تحلیل کاربردهای هوش مصنوعی در بورس اوراق بهادار تهران و بررسی مهم‌ترین الگوریتم‌های به‌کاررفته در پژوهش‌های داخلی و خارجی است. بر این اساس، الگوریتم‌هایی مانند شبکه‌های عصبی مصنوعی، ماشین بردار پشتیبان، مدل‌های یادگیری عمیق به‌ویژه LSTM، و رویکردهای ترکیبی در پیش‌بینی قیمت سهام، شاخص کل و جهت حرکت بازار بررسی شده‌اند. یافته‌های مرور ادبیات نشان می‌دهد که مدل‌های مبتنی بر یادگیری عمیق و روش‌های ترکیبی، در مقایسه با مدل‌های کلاسیک، از دقت بالاتری در شناسایی روابط غیرخطی بازار برخوردارند؛ با این حال، کارایی آن‌ها به کیفیت داده‌ها، انتخاب متغیرهای ورودی، و وجود زیرساخت مناسب معاملاتی وابسته است. در پایان، مهم‌ترین فرصت‌ها و چالش‌های پیاده‌سازی هوش مصنوعی در بورس تهران، از جمله محدودیت داده، ضعف زیرساخت، و ابهام‌های مقرراتی، مورد بحث قرار گرفته است.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی بورس اوراق بهادار تهران پیش‌بینی قیمت سهام یادگیری ماشین یادگیری عمیق معاملات الگوریتم هوش مصنوعی