تحلیل و ارزیابی شاخص‌های مؤثر بر تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی در بافت‌های شهری (مطالعه موردی: میدان فرهنگیان شهر اردبیل)

تحلیل و ارزیابی شاخص‌های مؤثر بر تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی در بافت‌های شهری (مطالعه موردی: میدان فرهنگیان شهر اردبیل)

سامان ابی زاده1 رضا محمدپور2

1) استادیار گروه معماری و شهرسازی پیام نور ، اردبیل - ایران
2) دانشجوی کارشناسی مهندسی شهرسازی پیام نور ، اردبیل - ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABKACD
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    تاب‌آوری شهری در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین در برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری و افزایش توان سازگاری جوامع شهری در برابر مخاطرات ایفا کرده است. در این میان، ابعاد اجتماعی و اقتصادی تاب‌آوری به دلیل تأثیر مستقیم بر ظرفیت جوامع در مواجهه با بحران‌ها، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تبیین شاخص‌های مؤثر بر تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی در بافت‌های شهری با تأکید بر محدوده میدان فرهنگیان شهر اردبیل است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی بوده و اطلاعات موردنیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد، مقالات علمی و منابع مرتبط با مفهوم تاب‌آوری شهری گردآوری شده است. در این پژوهش، با مرور مبانی نظری و مطالعات پیشین، مهم‌ترین شاخص‌های مؤثر بر تاب‌آوری اجتماعی شامل سرمایه اجتماعی، مشارکت شهروندی، انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی، دسترسی به خدمات و ظرفیت نهادی و همچنین شاخص‌های تاب‌آوری اقتصادی شامل وضعیت اشتغال، سطح درآمد، امنیت اقتصادی، تنوع فعالیت‌های اقتصادی و توان معیشتی خانوارها شناسایی و بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تقویت همزمان مؤلفه‌های اجتماعی و اقتصادی می‌تواند نقش مؤثری در افزایش ظرفیت سازگاری، کاهش آسیب‌پذیری و ارتقای کیفیت زندگی در بافت‌های شهری داشته باشد. بر این اساس، توجه به رویکردهای مشارکتی، تقویت سرمایه اجتماعی، بهبود شرایط اقتصادی ساکنان و برنامه‌ریزی مبتنی بر ویژگی‌های محلی، از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای تاب‌آوری در محدوده‌های شهری محسوب می‌شود.

کلمات کلیدی : تاب آوری شهری تاب آوری اجتماعی بافت شهری شاخص های تاب آوری میدان جهاد اردبیل