تحلیل حقوقی اصل حسن نیت در فرآیند مذاکرات، انعقاد و اجرای قراردادها در نظام حقوقی ایران

تحلیل حقوقی اصل حسن نیت در فرآیند مذاکرات، انعقاد و اجرای قراردادها در نظام حقوقی ایران

ناصر باقری‌نژاد1

1) فارغ‌التحصیل کارشناسی حقوق اجتماعی – دانشگاه پیام نور -کاشان - ایران -

کد IOI مقاله : AAHC-ABKADB
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    اصل حسن نیت از مفاهیم مهم در حقوق قراردادهاست که رفتار طرفین را در مراحل مختلف رابطه قراردادی هدایت می‌کند. هرچند این اصل در حقوق مدنی ایران به‌صورت صریح و عام تقنین نشده، اما می‌توان مبانی و آثار آن را از قواعد عمومی قراردادها، عرف، رویه قضایی و دکترین حقوقی استنباط کرد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، جایگاه حسن نیت را در سه مرحله مذاکرات، انعقاد و اجرای قراردادها در نظام حقوقی ایران بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که حسن نیت در مرحله مذاکرات، بر صداقت، منع فریب، حفظ محرمانگی و پرهیز از قطع ناموجه مذاکرات دلالت دارد؛ در مرحله انعقاد، با سلامت اراده، جلوگیری از تدلیس و کنترل سوءاستفاده از عدم تقارن اطلاعاتی مرتبط است؛ و در مرحله اجرا، مبنای شناسایی تعهدات تبعی مانند همکاری، اطلاع‌رسانی و پرهیز از مانع‌تراشی قرار می‌گیرد. همچنین، حسن نیت در حقوق ایران بیش از آنکه دارای ضمانت‌اجرای مستقل باشد، کارکردی تفسیری، تکمیلی و کنترلی دارد و آثار نقض آن از طریق مسئولیت قراردادی، جبران خسارت و منع سوءاستفاده از حق اعمال می‌شود. در مجموع، تبیین منسجم‌تر این اصل می‌تواند به تقویت امنیت حقوقی، کاهش اختلافات و ارتقای عدالت قراردادی در نظام حقوقی ایران بینجامد.

کلمات کلیدی : حسن نیت مذاکرات قراردادی انعقاد قرارداد اجرای قرارداد مسئولیت قراردادی حقوق ایران