مدیریت بدهی، تعهدات و تضمین‌ها در شهرداری‌ها: رویکردی خزانه‌داری‌محور

مصطفی رحیمی¹

1) دکتری ریاضی کاربردی(رئیس اداره خزانه داری شهرداری رشت)

کد IOI مقاله : AAHC-ABKHFF
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    مدیریت بدهی، تعهدات و تضمین‌ها از مهم‌ترین مؤلفه‌های پایداری مالی شهرداری‌ها به‌شمار می‌آید. شهرداری‌ها علاوه بر بدهی‌های قطعی ناشی از تسهیلات، اوراق مالی و مطالبات پیمانکاران، با تعهدات قراردادی چندساله، بدهی‌های معوق، دعاوی مالی، تضمین‌های صادره و ریسک‌های نقدینگی نیز مواجه‌اند. مدیریت پراکنده این اقلام می‌تواند به ایجاد تعهدات خارج از ظرفیت بازپرداخت، تأخیر در پرداخت‌ها، افزایش هزینه‌های مالی و تضعیف کیفیت خدمات عمومی منجر شود. هدف این مقاله، تبیین مبانی نظری و ارائه چارچوبی مفهومی برای مدیریت یکپارچه بدهی‌ها، تعهدات و تضمین‌ها در شهرداری‌ها با رویکرد خزانه‌داری‌محور است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مفهومی ـ مروری است. داده‌ها و مبانی تحلیلی پژوهش از مرور منابع علمی داخلی و خارجی، اسناد و رهنمودهای مدیریت بدهی عمومی، مدیریت ریسک تضمین‌ها، پایداری مالی و مقررات مرتبط با تأمین مالی شهرداری‌ها استخراج شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که چارچوب خزانه‌داری‌محور باید شامل شش بُعد به‌هم‌پیوسته باشد: حکمرانی و پاسخ‌گویی مالی، ثبت یکپارچه مواجهه‌های مالی، راهبرد بدهی و ظرفیت بازپرداخت، کنترل تعهدات و تضمین‌ها، مدیریت نقدینگی و ریسک، و گزارشگری و نظارت مالی. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود شهرداری‌ها با ایجاد سامانه متمرکز ثبت بدهی و تعهدات، تدوین راهبرد میان‌مدت بدهی، پیش‌بینی غلتان جریان نقدی، تعیین سقف بدهی و تضمین، و تقویت گزارشگری به شورای شهر، مدیریت مالی خود را از رویکرد واکنشی به رویکردی پیشگیرانه، شفاف و راهبردی ارتقا دهند.

کلمات کلیدی : مدیریت بدهی خزانه‌داری شهرداری تعهدات مالی تضمین‌های مالی پایداری مالی مدیریت نقدینگی