بررسی جایگاه نظام داوری تجاری بین المللی در حل اختلافات اتباع و شرکت های خارجی در ایران و چالش های ناشی از آن

بررسی جایگاه نظام داوری تجاری بین المللی در حل اختلافات اتباع و شرکت های خارجی در ایران و چالش های ناشی از آن

دکتر علی قره باغی1 زهرا اسکندری2

1) 1- استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران.
2) 2- کارشناسی ارشد، رشته حقوق خصوصی، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران.

کد IOI مقاله : AAHC-ABKHZK
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    گسترش تجارت فرامرزی، توسعه سرمایه‌گذاری خارجی، افزایش حضور شرکت‌های چندملیتی و پیچیده‌تر شدن روابط قراردادی بین‌المللی، نظام داوری تجاری بین‌المللی را به یکی از مهم‌ترین سازوکارهای حل‌وفصل اختلافات تجاری تبدیل نموده و جایگاه این نهاد را در تأمین امنیت حقوقی، کاهش ریسک سرمایه‌گذاری و ایجاد اعتماد میان فعالان اقتصادی بین‌المللی بیش از گذشته ارتقا بخشیده؛ در این میان، نظام حقوقی ایران نیز با تصویب قانون داوری تجاری بین‌المللی، پذیرش اصل حاکمیت اراده در انتخاب داوری و ایجاد بسترهای قانونی برای شناسایی و اجرای آرای داوری، گام‌هایی در جهت همگرایی با نظام حقوق تجارت بین‌الملل برداشته، اما هم‌زمان وجود برخی چالش‌های تقنینی، محدودیت‌های ناشی از قواعد آمره، مداخلات قضایی، ابهام در برخی مقررات، کاستی‌های نهادی، ضعف در توسعه مراکز تخصصی داوری، عدم عضویت در برخی کنوانسیون‌های مهم بین‌المللی و نبود رویه‌ای منسجم، میزان کارآمدی این نظام را در اختلافات مربوط به اتباع و شرکت‌های خارجی تحت تأثیر قرار داده و ضرورت بازاندیشی در جایگاه آن را دوچندان ساخته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی انجام گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هرچند قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران ظرفیت‌های قابل توجهی برای حمایت از اراده قراردادی، حل تخصصی اختلافات و جذب سرمایه‌گذاری خارجی فراهم آورده، اما فاصله میان برخی مقررات داخلی و استانداردهای بین‌المللی، نبود قانون جامع و روزآمد، محدودیت‌های ناشی از برخی الزامات قانونی، ضعف در تضمین سرعت و قطعیت رسیدگی، چالش‌های مربوط به شناسایی و اجرای آرای داوری، کمبود داوران متخصص در دعاوی پیچیده بین‌المللی و ضرورت تقویت تعامل با نهادها و اسناد بین‌المللی، همچنان از مهم‌ترین موانع ارتقای جایگاه نظام داوری ایران در عرصه تجارت جهانی به شمار می‌رود و اصلاح این کاستی‌ها می‌تواند نقش مؤثری در افزایش امنیت حقوقی قراردادهای بین‌المللی و توسعه سرمایه‌گذاری خارجی ایفا نماید.

کلمات کلیدی : نظام داوری تجاری بین المللی حل اختلافات اتباع شرکت های خارجی اجرای آرای داوری