مقایسه اثربخشی روش تدریس مشارکتی و سنتی بر توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان

سیدجواد هاشمی اردکانی¹ معصومه رنجبر² رقیه شیری³

1) استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2) کارشناسی روانشناسی،دانشگاه پیام نور واحد آباده، فارس، ایران
3) کارشناسی روانشناسی،دانشگاه پیام نور واحد آباده، فارس، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABZGKC
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    این مقاله به بررسی مقایسه‌ای اثربخشی دو روش تدریس مشارکتی و سنتی در توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان می‌پردازد. تفکر انتقادی به عنوان یکی از پیچیده‌ترین و ضروری‌ترین مهارت‌های شناختی قرن بیست‌ویکم، نقشی محوری در موفقیت تحصیلی و حرفه‌ای افراد ایفا می‌کند. در این راستا، نظام‌های آموزشی به دنبال یافتن مؤثرترین روش‌های تدریس برای پرورش این مهارت هستند. مطالعه حاضر با روش فراتحلیل کیفی و تحلیل ثانویه داده‌های پژوهشی انجام شده است. نتایج حاصل از بررسی بیش از ۳۰ مطالعه تجربی و مرور نظام‌مند در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که روش تدریس مشارکتی در مقایسه با روش سنتی (سخنرانی‌محور) تأثیر به‌مراتب بیشتری بر توسعه مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان دارد. روش مشارکتی با ایجاد محیط یادگیری فعال، تعامل بین‌فردی، بحث‌های گروهی و حل مسئله جمعی، مؤلفه‌های تفکر انتقادی از جمله تحلیل، ارزیابی، استنباط و تصمیم‌گیری را به‌طور معناداری تقویت می‌کند. با این حال، چالش‌هایی مانند مدیریت زمان، تفاوت در سطح دانش دانشجویان و نیاز به آمادگی بیشتر استادان در اجرای روش مشارکتی وجود دارد. مقاله پیش رو پس از مقدمه، به بررسی مبانی نظری، روش تحقیق، یافته‌ها، بحث و نتیجه‌گیری می‌پردازد و پیشنهادهایی برای اجرای مؤثر روش تدریس مشارکتی ارائه می‌دهد.

کلمات کلیدی : تفکر انتقادی روش تدریس مشارکتی روش تدریس سنتی آموزش عالی مهارت‌های شناختی