شناسایی عوامل سازمانی مؤثر بر فرسودگی شغلی معلمان ابتدایی: نقش واسطه‌ای سرمایه روان‌شناختی

سیدجواد هاشمی اردکانی¹ حدیث سیادی کوشککی² زینب شاه محمدی³

1) استادیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2) کارشناسی علوم تربیتی،دانشگاه پیام نور واحد سپیدان، فارس، ایران
3) کارشناسی علوم تربیتی،دانشگاه پیام نور واحد سپیدان، فارس، ایران

کد IOI مقاله : AAHC-ABZGKD
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل سازمانی مؤثر بر فرسودگی شغلی معلمان ابتدایی با در نظر گرفتن نقش واسطه‌ای سرمایه روان‌شناختی بود. این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بود که از میان آنها ۳۸۶ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های فرسودگی شغلی مسلش (MBI)، پرسشنامه عوامل سازمانی محقق‌ساخته و پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی لوتانز استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-۲۶ و AMOS-۲۴ و از طریق تحلیل مسیر و آزمون بوت‌استرپ تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که عوامل سازمانی (شامل فشار کاری، حمایت سازمانی، عدالت سازمانی، تعارض کار-خانواده و رهبری تحول‌آفرین) بر فرسودگی شغلی معلمان تأثیر مستقیم و معناداری دارند. همچنین، سرمایه روان‌شناختی به عنوان یک متغیر واسطه‌ای، رابطه بین عوامل سازمانی و فرسودگی شغلی را تعدیل می‌کند. برازش مدل پژوهش مورد تأیید قرار گرفت (CFI=0.95, RMSEA=0.04). نتایج حاکی از آن است که بهبود عوامل سازمانی و تقویت سرمایه روان‌شناختی معلمان می‌تواند به کاهش فرسودگی شغلی و در نتیجه، ارتقای کیفیت آموزشی منجر شود.

کلمات کلیدی : فرسودگی شغلی عوامل سازمانی سرمایه روان‌شناختی معلمان ابتدایی مدل‌سازی معادلات ساختاری