شاخص‌های شفافیت مالی در حکمرانی شهری: مرور تطبیقی الزامات استقرار و تحلیل مقاومت‌های درون‌سازمانی در شهرداری‌ها

زهرا رجبی¹

1) کارشناس مالی سازمان مدیریت پسماند شهرداری رشت

کد IOI مقاله : AAHC-ACAACK
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
    شهرداری‌ها به‌عنوان نهادهای خدمت‌رسان محلی، منابع عمومی قابل‌توجهی را در قالب درآمدها، هزینه‌ها، قراردادها، بدهی‌ها و پروژه‌های عمرانی مدیریت می‌کنند؛ با این حال، پراکندگی اطلاعات مالی، ضعف نظام‌های گزارشگری و مقاومت‌های درون‌سازمانی می‌تواند شفافیت و پاسخگویی مالی را محدود سازد. هدف پژوهش حاضر، تبیین شاخص‌های شفافیت مالی در حکمرانی شهری و تحلیل الزامات استقرار و مقاومت‌های درون‌سازمانی آن در شهرداری‌هاست. این مطالعه از نوع مفهومی–مروری و مبتنی بر تحلیل محتوای منابع علمی داوری‌شده و اسناد استاندارد بین‌المللی است. یافته‌ها نشان می‌دهد شفافیت مالی شهرداری‌ها باید در پنج بعد جامعیت، به‌هنگامی، قابل‌اتکا بودن، قابل‌فهم بودن و دسترس‌پذیری اطلاعات ارزیابی شود. شاخص‌های کلیدی شامل انتشار بودجه مصوب و عملکردی، صورت‌های مالی، اطلاعات قراردادها و معاملات، وضعیت بدهی‌ها و مطالبات، گزارش‌های حسابرسی و سازوکارهای بازخورد شهروندی است. همچنین، مقاومت‌های سازمانی—از جمله ترس از نظارت، تمرکز اطلاعات، ضعف انگیزش، کمبود مهارت، ضعف فناوری و نبود نظام تشویق—می‌تواند الزامات رسمی را به اقدامات صوری تبدیل کند. نتیجه می‌گیرد استقرار پایدار شفافیت مالی مستلزم ترکیب الزامات قانونی، تقویت کنترل‌های داخلی، استانداردسازی گزارشگری، توانمندسازی کارکنان مالی و ایجاد سازوکارهای پاسخگویی عمومی است.

کلمات کلیدی : شفافیت مالی حکمرانی شهری شهرداری‌ها پاسخگویی عمومی مقاومت سازمانی