نقش فناوری بلاکچین در توسعه برات الکترونیکی
نقش فناوری بلاکچین در توسعه برات الکترونیکی
مجید مظاهری1 فرهاد محبوب خواه2 رحیم بنابی قدیم3
1) دانشجوی دکتری مهندسی مالی، گروه حسابداری و مدیریت، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی ، مراغه ، ایران
2) استادیار، گروه حسابداری و مدیریت، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
3) دانشیار، گروه حسابداری، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه، ایران
کد IOI مقاله
:
AAHC-ACZCBE
محل انتشار :
کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع نقش فناوری بلاکچین در بازآفرینی و توسعه برات الکترونیکی و رفع چالشهای ساختاری آن انجام شده است. ین مطالعه، یک مرور نظاممند کیفی با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی است که بر اساس دستورالعمل PRISMA اجرا شده است. پس از جستجوی نظاممند در شش پایگاه داده معتبر داخلی و بینالمللی، از میان ۳۲۷ رکورد اولیه، نهایتاً ۷۸ منبع (شامل مقالات علمی، کتب تخصصی و گزارشهای رسمی) برای سنتز نهایی انتخاب و با استفاده از نرمافزار MAXQDA کدگذاری شدند. تحلیل و سنتز کیفی منابع به استخراج سه مضمون فراگیر انجامید: () معماری فنی شامل سازوکارهای توکنسازی (NFT)، تغییرناپذیری و قرارداد هوشمند، برات را از سندی ایستا به دارایی دیجیتال پویا و خوداجرا تبدیل میکنند. (2) چارچوب حقوقی: انطباق این فناوری با قانون تجارت ایران مستلزم تفسیر نوین از مفاهیمی چون «داشتن» (کنترل کلید خصوصی)، «ظهرنویسی» (امضای تراکنش) و «واخواست» (گواهی دیجیتال خودکار) و نیز اصلاح قوانین مربوطه است. (3) یامد اقتصادی: شواهد تجربی حاکی از کاهش ۴۰-۶۰ درصدی هزینههای مبادلاتی، تسویه آنی و ظهور بازار ثانویه شفاف برای برات است. بر این اساس، یک مدل مفهومی سهلایه (حقوقی-نظارتی، شبکه بلاکچین، کاربردی) و یک نقشه راه چهارمرحلهای (سندباکس، اصلاح قانون، توسعه زیرساخت، پذیرش فراگیر) برای پیادهسازی در ایران طراحی و پیشنهاد گردید. بلاکچین یک تحول پارادایمی در نظام اسناد تجاری است که با جایگزینی «اعتماد رمزنگاریشده» به جای «اعتماد نهادی»، امنیت، شفافیت و کارایی را بهطور همزمان ارتقا میدهد. گذار موفق به این نظام، مستلزم همتکاملی هماهنگ لایههای حقوقی، فنی و کاربردی در قالب یک عزم ملی و برنامه اقدام مشترک میان قانونگذار، نهادهای ناظر و فعالان بازار است
کلمات کلیدی : بلاکچین برات الکترونیکی اسناد تجاری قرارداد هوشمند حقوق تجارت الکترونیک دفتر کل توزیعشده