تحلیل هزینه-فایده زیستمحیطی توسعه صنایع انرژیبر در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با رویکرد قیمتگذاری سایهای آلایندگی
تحلیل هزینه-فایده زیستمحیطی توسعه صنایع انرژیبر در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با رویکرد قیمتگذاری سایهای آلایندگی
محمد حسین سبطانی1 زینب رفعت نژاد2
1) دانشآموخته کارشناسی ارشد اقتصاد نظری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران،
2) دانشجوی دکترای اقتصاد پولی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران،
کد IOI مقاله
:
AAHC-ACZZCD
محل انتشار :
کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید(impeb.ir)
چکیده :
منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بهعنوان بزرگترین قطب صنایع نفت، گاز و پتروشیمی ایران، نقش برجستهای در تولید ناخالص داخلی و درآمدهای ارزی کشور ایفا میکند، اما فعالیت این صنایع با انتشار گسترده آلایندههای هوا و آب همراه است که هزینههای خارجی قابلتوجهی بر جامعه و محیط زیست منطقه تحمیل مینماید. از آنجا که این هزینهها در قیمتهای بازاری محصولات انرژی منعکس نمیشوند، ارزیابی صحیح طرحهای توسعه صنعتی منطقه مستلزم برآورد قیمت سایهای آلایندهها و لحاظ آن در تحلیل هزینه-فایده اجتماعی است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانهای و اسنادی، مبانی نظری قیمتگذاری سایهای ستاندههای نامطلوب را مرور کرده و با استفاده از روش تابع مسافت نهاده و تعمیم یافتههای مطالعات داخلی و بینالمللی مشابه، چارچوبی برای برآورد هزینه اجتماعی آلایندههای اصلی صنایع منطقه پارس شامل اکسیدهای گوگرد، اکسیدهای نیتروژن، ذرات معلق و دیاکسیدکربن ارائه میدهد. یافتهها نشان میدهد قیمت سایهای این آلایندهها بهطور معنیداری بالاتر از هزینههای در نظر گرفتهشده در تعرفههای فعلی کنترل آلودگی است و لحاظنشدن آن موجب دستبالا برآورد شدن منافع خالص اجتماعی طرحهای توسعه صنعتی منطقه میشود. نتایج تحلیل هزینه-فایده اصلاحشده حاکی از آن است که با درونیسازی هزینههای زیستمحیطی، توجیه اقتصادی برخی طرحهای توسعه انرژیبر کاهش مییابد، در حالی که سرمایهگذاری در فناوریهای کنترل آلودگی و انرژیهای پاک از منظر رفاه اجتماعی توجیهپذیرتر میشود. بر این اساس، طراحی نظام مالیات سبز متناسب با قیمت سایهای آلایندهها و تقویت پایش برخط زیستمحیطی بهعنوان راهکارهای سیاستی پیشنهاد شده است.
کلمات کلیدی : قیمت سایهای آلودگی زیستمحیطی تحلیل هزینه فایده منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس اقتصاد محیط زیست