پذیرش و اعتماد توسعه‌دهندگان ایرانی نسبت به همکاری با هوش مصنوعی در تیم‌های چابک: طرح پژوهش پیمایشی

پذیرش و اعتماد توسعه‌دهندگان ایرانی نسبت به همکاری با هوش مصنوعی در تیم‌های چابک: طرح پژوهش پیمایشی

الهام فرهنگ باقری1 حسن ضیافت2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر- نرم افزار، دانشگاه آزاد اسلامي واحد الكترونيكي، ایران
2) استادیار گروه کامپیوتر دانشگاه آزاد اسلامی واحد نطنز، ایران

کد IOI مقاله : AAHD-ABEECK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    این پژوهش به بررسی تأثیر حضور هوش مصنوعی به‌عنوان عضو تیم بر عملکرد تیم‌های چابک ایرانی می‌پردازد و با رویکرد میدانی و ترکیبی (کمی-کیفی) طراحی شده است. جامعه آماری شامل تیم‌های چابک در شرکت‌های نرم‌افزاری ایران با حداقل سه اسپِرینت تجربه است و برای نمونه‌گیری ۴ تیم کوچک، ۵ تیم متوسط و ۳ تیم بزرگ به‌کار گرفته شد. داده‌های کمی از ابزارهای مدیریت پروژه و کنترل نسخه مانند Jira، GitLab و GitHub و شاخص‌های کیفیت کد (Bugs و Code Smells) جمع‌آوری شد و داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، مشاهده جلسات و یادداشت‌های میدانی به دست آمد. تحلیل با آزمون‌های T زوجی، تحلیل واریانس یک‌طرفه، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه انجام شد. یافته‌های کمی نشان داد حضور هوش مصنوعی میانگین سرعت اسپرینت، درصد تحقق وظایف و کیفیت کد را در همه اندازه‌های تیم افزایش داد و گروه‌های کوچک بیشترین بهبود را تجربه کردند؛ همچنین رگرسیون نشان داد استفاده از ابزارهای AI به‌طور معناداری بر بهره‌وری فردی و تیمی اثر دارد، با نقش تعدیل‌کننده تجربه حرفه‌ای و اندازه تیم. تحلیل کیفی سه مضمون اصلی را استخراج کرد: پذیرش ابزار، تعامل انسان–هوش مصنوعی و اثر بر هماهنگی تیمی، که تجربه مثبت کاهش فشار کاری و تسریع انجام وظایف و بهبود هماهنگی جلسات را نشان می‌دهد. نتیجه کلی این است که داده‌های کمی و کیفی به‌طور هم‌سو نشان می‌دهند حضور هوش مصنوعی به‌طور کلی بهره‌وری و کیفیت تیم را ارتقا می‌دهد، اگرچه نیاز به آموزش و تنظیمات اولیه ابزار احساس می‌شود. پژوهش چارچوب عملیاتی قابل‌استفاده‌ای برای حضور AI در تیم‌های چابک ارائه می‌دهد و می‌تواند برای مدیران پروژه، تیم‌های نرم‌افزاری و پژوهشگران حوزه تعامل انسان–ماشین راهگشا باشد و مبنای پژوهش‌های آینده در محیط‌های واقعی توسعه نرم‌افزار قرار گیرد.

کلمات کلیدی : پذیرش فناوری اعتماد هوش مصنوعی تیم چابک توسعه‌دهندگان ایرانی پژوهش پیمایشی