کاربرد مدل‌های یادگیری عمیق در پیش‌بینی رفتار باکتری‌ها در میکرو محیط‌های حاوی سلول‌های بنیادی: رویکردی هوش‌محور برای مهندسی سیستم‌های زیستی نسل جدید

کاربرد مدل‌های یادگیری عمیق در پیش‌بینی رفتار باکتری‌ها در میکرو محیط‌های حاوی سلول‌های بنیادی: رویکردی هوش‌محور برای مهندسی سیستم‌های زیستی نسل جدید

نازنین فاطمه اسماعیلی1

1) کارشناسی ارشد میکروبیولوژی - میکروارگانیسم‌های بیماری زا، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران.

کد IOI مقاله : AAHD-ABFAFK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    تحقیقات بین‌رشته‌ای در زمینه تعامل میکروارگانیسم‌ها با سلول‌های بنیادی، به‌ویژه در محیط‌های پیچیده و چندوجهی زیستی، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. پیش‌بینی رفتار باکتری‌ها در ریزمحیط‌های حاوی سلول‌های بنیادی نه‌تنها برای درک مکانیسم‌های زیستی کلیدی حیاتی است، بلکه توسعه رویکردهای نوین در مهندسی سیستم‌های زیستی، درمان‌های بازساختی و تولید زیست‌مواد پیشرفته را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف این مقاله مروری، بررسی جامع کاربرد مدل‌های یادگیری عمیق در تحلیل و پیش‌بینی رفتار باکتری‌ها در چنین ریزمحیط‌هایی است، با تأکید بر پتانسیل‌ها و چالش‌های ادغام هوش مصنوعی در زیست‌شناسی و مهندسی بافت. در این راستا، مروری نظام‌مند بر معماری‌های نوین یادگیری عمیق که بیشترین کاربرد را در زیست‌داده‌ها و مسائل مرتبط با باکتری‌ها و سلول‌های بنیادی داشته‌اند، ارائه شده است. همچنین، نمونه‎‌های عملی از به‌کارگیری مدل‌های کانولوشنی، شبکه‌های بازگشتی و مدل‌های ترنسفورمری در تحلیل تصاویر میکروسکوپی، پیش‌بینی اثرات باکتری‌ها بر بقای سلول‌های بنیادی و مدل‌سازی تشکیل بیوفیلم بررسی گردیده است. یافته‌های مطالعات اخیر نشان می‌دهد که بهره‌گیری از یادگیری عمیق به‌طور قابل توجهی دقت پیش‌بینی‌ها را افزایش داده و امکان شناسایی الگوهای پنهان و وابستگی‌های غیرخطی را در داده‌های پیچیده زیستی فراهم ساخته است. در جمع‌بندی، مدل‌های یادگیری عمیق نه تنها ابزارهای قدرتمندی برای درک رفتار میکروبی در محیط‌های سلولی فراهم کرده‌اند، بلکه بستری برای طراحی سیستم‌های زیستی نسل جدید با قابلیت پیش‌بینی، کنترل و بهینه‌سازی فراهم می‌آورند. با این حال، پیشرفت آتی این حوزه مستلزم غلبه بر چالش‌هایی چون استانداردسازی داده‌ها، فراهم آوردن داده‌های بزرگ‌مقیاس و توسعه مدل‌های تفسیرپذیر و ایمن است. این رویکرد هوش‌محور می‌تواند به تحول بنیادین در زیست‌مهندسی و پزشکی بازساختی منجر شود.

کلمات کلیدی : یادگیری عمیق باکتری سلول بنیادی مهندسی زیستی میکروبیوم