چارچوبی طراحی‌محور برای ارتقای تاب‌آوری عملیاتی بیمارستان‌های کودکان با تلفیق پدافند غیرعامل و لجستیک رباتیک

چارچوبی طراحی‌محور برای ارتقای تاب‌آوری عملیاتی بیمارستان‌های کودکان با تلفیق پدافند غیرعامل و لجستیک رباتیک

زهرا میرزایی1 دکتر محمد رحمانی قصبه2

1) دانشجو کارشناسی ارشد معماری
2) عضو هیأت علمی دانشگاه شهاب دانش

کد IOI مقاله : AAHD-ABGACF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    بیمارستان‌های کودکان به‌عنوان یکی از حساس‌ترین گونه‌های فضاهای درمانی، به دلیل شکنندگی بالای جمعیت کاربر، پیچیدگی جریان‌های عملکردی و وابستگی شدید به زیرساخت‌های پشتیبان، نیازمند رویکردی فراتر از ایمنی سازه‌ای و مبتنی بر تاب‌آوری عملیاتی در طراحی معماری هستند. پژوهش حاضر با هدف صورت‌بندی یک چارچوب طراحی‌محور برای ارتقای تاب‌آوری عملیاتی بیمارستان‌های کودکان، به بررسی امکان تلفیق اصول پدافند غیرعامل و قابلیت‌های لجستیک رباتیک در سازمان فضایی و زیرساختی این مراکز می‌پردازد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای منابع تخصصی، ماتریس هم‌افزایی و سناریونگاری بحران، به دلالت‌های طراحی ترجمه شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بیشترین ظرفیت تاب‌آورانه نه در تقویت منفرد اجزای کالبدی یا فناوری، بلکه در طراحی روابط میان آن‌ها حاصل می‌شود؛ جایی که اصول پدافند غیرعامل، بستر فضایی و زیرساختی لازم را برای استقرار و عملکرد مؤثر سامانه‌های رباتیک فراهم می‌سازند. در این میان، افزونگی شبکه حرکت، تفکیک پاک و آلوده، توزیع هاب‌های لجستیکی، گره‌های تحویل ایمن، و پیش‌بینی زیرساخت‌های پشتیبان برای آب، دارو، غذا و ایمنی حریق، به‌عنوان راهبردهای کلیدی شناسایی شدند. بر این اساس، مفهوم «طراحی ربات‌پذیر» به‌عنوان لایه واسط میان کالبد پدافندی و لجستیک هوشمند پیشنهاد می‌شود؛ لایه‌ای که از طریق بازآرایی شبکه‌های حرکتی، زون‌بندی عملکردی و تقویت خودکفایی زیرساختی، امکان تداوم عملکرد بیمارستان را در شرایط بحران افزایش می‌دهد. دستاورد پژوهش، ارائه مجموعه‌ای از الزامات طراحی معماری برای بیمارستان‌های کودکان است که می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی، طراحی و ارزیابی مراکز درمانی تاب‌آور مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : بیمارستان کودکان پدافند غیرعامل تاب‌آوری عملیاتی لجستیک رباتیک جنگ‌های مدرن تداوم خدمات درمانی معماری انطباق‌پذیر