نانوژنراتورهای تریبوالکتریک (TENG) در زیست‌پزشکی: مروری جامع بر اصول، حسگری، کاربردهای درمانی و سامانه‌های خودتغذیه

نانوژنراتورهای تریبوالکتریک (TENG) در زیست‌پزشکی: مروری جامع بر اصول، حسگری، کاربردهای درمانی و سامانه‌های خودتغذیه

فرشاد محمدصادقی1 فرناز محمدصادقی2

1) دانشجوی دکتری مهندسی برق گرایش الکترونیک،دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران -
2) دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ریاضی گرایش بهینه‌سازی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران -

کد IOI مقاله : AAHD-ABHEZF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    پیشرفت‌های اخیر در حوزه مهندسی زیست‌پزشکی نیازمند منابع توان پایدار، قابل‌اطمینان و سازگار با بدن انسان است، در حالی‌که سامانه‌های متداول همچنان عمدتاً متکی بر باتری بوده و با محدودیت‌هایی همچون عمر کوتاه، اندازه بزرگ و مخاطرات ایمنی روبه‌رو هستند. نانوژنراتورهای تریبوالکتریک (TENG) با قابلیت تبدیل حرکات بیومکانیکی کم‌فرکانس و انرژی حرارتی بدن به سیگنال‌های الکتریکی با ولتاژ بالا و جریان کم، راهکاری نوین برای توسعه تجهیزات زیست‌پزشکی خودتغذیه فراهم کرده‌اند. ویژگی‌هایی نظیر وزن کم، ساختار ساده، هزینه پایین، زیست‌سازگاری و امکان استفاده از مواد نرم، باعث شده است TENGها در کاربردهای متنوع مهندسی پزشکی مورد توجه قرار گیرند. در سال‌های اخیر، TENGها در حوزه‌های مختلفی از جمله تأمین توان دستگاه‌های کاشتنی، حسگری هوشمند، پایش سلامت، فیلتراسیون هوا، گازسنجی، تحریک الکتریکی عصبی و حتی درمان‌های مبتنی بر الکتروتراپی به‌کار گرفته شده‌اند. نمونه‌های برجسته شامل نورپروتزهای خودتغذیه، سامانه‌های تحریک عصبی مبتنی بر TENG، ماسک‌های تنفسی مجهز به پایش بلادرنگ، و برداشت انرژی از فرآیندهای حیاتی مانند تنفس، حرکت اندام‌ها و فعالیت بافت‌ها هستند. همچنین، بررسی‌های جدید نشان می‌دهد که این فناوری در حوزه‌های ضدعفونی میکروبی و مواد زیست‌تخریب‌پذیر نیز قابلیت‌های قابل‌توجهی دارد. این مقاله با مرور نظام‌مند پیشرفت‌های انجام‌شده، کاربردهای کلیدی و چالش‌های فناورانه موجود، تصویری جامع از نقش روبه‌رشد نانوژنراتورهای تریبوالکتریک در مهندسی زیست‌پزشکی ارائه می‌دهد و فرصت‌های آینده برای توسعه سامانه‌های درمانی و پایشی شخصی‌سازی‌شده را مورد بحث قرار می‌دهد.

کلمات کلیدی : نانوژنراتور تریبوالکتریک (teng) زیست‌پزشکی سامانه‌های خودتغذیه حسگرهای پوشیدنی تجهیزات کاشتنی تحریک الکتریکی