تحلیل نقش میکروارگانیسمها در فرسایش بیولوژیکی میراث فرهنگی ایران در عصر هوش مصنوعی: پیامدهای تخریبی و پتانسیلهای ترمیمی
تحلیل نقش میکروارگانیسمها در فرسایش بیولوژیکی میراث فرهنگی ایران در عصر هوش مصنوعی: پیامدهای تخریبی و پتانسیلهای ترمیمی
آفاق باپیرزاده1 عسل پیشرو2 شقایق نصیر پور3 سارا کمالی مقدم4 میترا صالحی5 بیژن بمبِئی6 زرین مینوچهر7
1) دانشجوی دکتری ژنتیک دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ،تهران ،ایران ایمیل
2) دانشجوی کارشناسی میکروبیولوژی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز ،شیراز،ایران ایمیل
3) دانشجوی کارشناسی میکروبیولوژی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز ،شیراز،ایران ایمیل
4) دانشجوی کارشناسی میکروبیولوژی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز ،شیراز،ایران ایمیل
5) استادیار و هیئت علمی گروه میکروبیولوژی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ،تهران ،ایران ایمیل
6) استادیار و هیئت علمی گروه سیستم بیولوژی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری ،تهران ،ایران ایمیل
7) دانشیار و هیئت علمی گروه سیستم بیولوژی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست فناوری ،تهران ،ایران ایمیل
کد IOI مقاله
:
AAHD-ABHGBH
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
میراث فرهنگی هر ملت، سرمایهای بیبدیل و غیرقابل جایگزین است که پیوسته در معرض تهدید عوامل مختلف فرسایشی قرار دارد. در ایران بناهای تاریخی ارزشمندی همچون پاسارگاد،تخت جمشید ،کاخ گلستان ، با قدمت و گستردگی کمنظیر خود در سطح خاورمیانه و جهان، از ارزشمندترین گنجینههای بشری به شمار میروند و حفاظت از این بناها به دلیل اهمیت تاریخی، فرهنگی و هنریشان، امری حیاتی و فوقالعاده مهم تلقی میشود چرا که این میراث گران بها، پیوسته در معرض تهدید عوامل فرساینده محیطی، بهویژه فرسایش بیولوژیکی ناشی از فعالیت میکروارگانیسمها (باکتریها، قارچها، سیانوباکترها و گلسنگها) قرار دارد.
یافته ها نشان میدهد که عوامل میکروبی نه تنها دارای پیامدهای تخریبی بر روی این آثار هستند ،بلکه پتانسیل های ترمیمی ای دارند که کمتر به آنها توجه شده است و از آن جمله به پتانسیل در پاکسازی و ترمیم و بهبود شاخصهای زیستمحیطی میتوان اشاره کرد.حضور میکروارگانیسم ها به همراه الگوهای تخریبی یا حفاظتی که بر روی این آثار دارند ،بررسی رابطه ی علت و معلولی موجود را یک امر ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته است .بنابراین، درک کامل تعامل میکروارگانیسمها با میراث فرهنگی نیازمند در نظر گرفتن هر دو جنبه مخرب و مفید آنهاست تا بتوانیم رویکردهای حفاظتی مؤثرتر و هوشمندانهتری اتخاذ کنیم .
در این پژوهش علاوه بر بررسی اثرات فزاینده ی میکروبی بر روی آثار سنگی ،آجری و کاغذی در پهنه های اقلیمی گوناگون ایران و تاثیر پذیری آنها از تغییرات آب و هوایی و آلاینده های صنعتی، به ظهور هوش مصنوعی(AI)، به عنوان یک ابر ابزار تحلیلی میپردازیم .بهره گیری از الگوریتم های یادگیری ماشین و شبکه های عصبی ،مدلی یکپارچه برای پیش بینی کانون های پرخطر فرسایش بر پایه داده های محیطی (دما ،رطوبت ،شیمی سطح ) و ترکیب میکروبی بنا و نیز شناسایی خودکار گونه های میکروبی (از طریق تصویر برداری ) به محققان میدهد .یافته های ما نشان میدهد که AI قادر است پیامدهای تخریبی را با دقتی فراتر از روش های سنتی پیش بینی میکند و میتواند پتانسیل ترمیمی نوینی مانند طراحی پوشش های ضد میکروبی هوشمند و بهینه سازی پاک سازی زیستی با کمترین مداخله را تسهیل کند.
کلمات کلیدی : میراث فرهنگی ایران بناهای تاریخی فرسایش زیستی تثبیت زیستی میکروارگانیسم هوش مصنوعی