تأثیر شیوه‌های مدیریت منابع انسانی دیجیتال بر رفاه و تعادل کار-زندگی متخصصان فناوری اطلاعات

تأثیر شیوه‌های مدیریت منابع انسانی دیجیتال بر رفاه و تعادل کار-زندگی متخصصان فناوری اطلاعات

عبدالطیف حقیقت1 حسین صفرزاده 2

1) گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
2) گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : AAHD-ABHKED
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    شتاب فزاینده دیجیتال‌سازی فرایندهای منابع انسانی و ماهیت شغلی پرتنش متخصصان فناوری اطلاعات، درک آثار این تحولات بر رفاه ذهنی و عینی و تعادل میان کار و زندگی شخصی را به یک دغدغه راهبردی در سازمان‌های ایرانی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف تبیین تأثیر شیوه‌های مدیریت منابع انسانی دیجیتال (شامل جذب و استخدام برخط، ارزیابی عملکرد دیجیتال، آموزش مجازی و سامانه‌های ارتباطی) بر رفاه (روانی، جسمانی و اجتماعی) و تعادل کار-زندگی متخصصان فناوری اطلاعات در بخش دولتی و خصوصی ایران، به روشی اکتشافی انجام پذیرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه جمع‌آوری و با استفاده از کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شدند. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهند که شیوه‌های دیجیتال HRM دارای تأثیری دوگانه و پارادوکسی هستند: از یک‌سو با افزایش انعطاف‌پذیری زمانی-مکانی، شفافیت ارزیابی و دسترسی آسان به یادگیری، به بهبود استقلال شغلی و رفاه کمک می‌کنند، اما از سوی دیگر با ایجاد «استرس فناورانه»، «گسترش مرزهای کاری به حریم شخصی» و «افزایش حجم اطلاعات و انتظارات پاسخگویی»، تعادل کار-زندگی را به شدت تهدید می‌نمایند. دستیابی به پیامدهای مثبت و کاهش آثار مخرب، مستلزم طراحی سیاست‌های «قطع ارتباط دیجیتال»، توانمندسازی روان‌شناختی مدیران در رهبری مجازی، سرمایه‌گذاری بر سواد دیجیتال کارکنان و بازطراحی فرایندهای ارزیابی مبتنی بر پیامد به‌جای حضور فیزیکی است. این پژوهش با ارائه چارچوبی نظری-کاربردی از تنش‌های نهفته در دیجیتال‌شدن مدیریت منابع انسانی، به غنی‌سازی ادبیات داخلی و ارائه رهنمودهای اجرایی یاری می‌رساند.

کلمات کلیدی : مدیریت منابع انسانی دیجیتال رفاه کارکنان تعادل کار زندگی متخصصان فناوری اطلاعات استرس فناورانه رهبری مجازی