ه سوی بیماران دوقلوی دیجیتال هوشمند نقش هوش مصنوعی چندوجهی در پزشکی دقیق: پیشرفت های کنونی، چالش ها و مسیرهای آینده

ه سوی بیماران دوقلوی دیجیتال هوشمند نقش هوش مصنوعی چندوجهی در پزشکی دقیق: پیشرفت های کنونی، چالش ها و مسیرهای آینده

سارینا غربی1 نیما حافظی مقدس2

1) سارینا غربی
2) نیما حافظی مقدس

کد IOI مقاله : AAHD-ABKCCC
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    پزشکی دقیق در پی آن است که بهجای اعمال درمانهای یکسان برای همه بیماران، هر فرد را بر اساس ویژگیهای زیستی، ژنتیکی، رفتاری و محیطی خودش درمان کند. یکی از فناوریهای نویدبخش برای تحقق این هدف، دوقلوی دیجیتال بیمار است؛ نسخهای مجازی و پویا از بیمار که بهطور مداوم با دادههای واقعی او بهروزرسانی میشود و امکان شبیهسازی پیشرفت بیماری، پاسخ به درمان و پیشبینی خطرات آینده را فراهم میآورد. رشد اخیر هوش مصنوعی چندوجهی —مدلهایی که میتوانند همزمان تصویر، متن، سیگنال و داده ژنومی را پردازش و ترکیب کنند —این ایده را از سطح مفهومی به مرحلهای نزدیکتر به کاربرد بالینی رسانده است. در این مرور روایی، با تکیه بر مقاالت علمی منتشرشده بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ در نشریاتی مانند The ،Medicine Digital npj دوقلوی معماری و مفهوم ابتدا ،Journal of Personalized Medicine وLancet Digital Health، JMIR Medical Informatics دیجیتال بیمار را بازتعریف میکنیم. سپس نقش هوش مصنوعی چندوجهی را در ساخت این دوقلوها تحلیل میکنیم، کاربردهای بالینی فعلی را در حوزههای قلب و عروق، سرطان و دیابت بهصورت انتقادی بررسی میکنیم و در نهایت چالشهای اصلی و مسیرهای پژوهشی آینده را جمعبندی مینماییم. یافتهها نشان میدهد که در مطالعات اولیه حدود ۸۰ درصد نتایج سالمت مثبت گزارش شده است، اما این فناوری هنوز عمدتاً در مرحله پژوهش و آزمایشهای محدود قرار دارد. در این مقاله یک طبقهبندی سهمحوره و یک معماری مفهومی چهارالیه نیز پیشنهاد شده که میتواند چارچوب مناسبی برای پژوهشهای بعدی فراهم آورد. واژه های کلیدی: دوقلوی دیجیتال بیمار، پزشکی دقیق، هوش مصنوعی چندوجهی، یادگیری ماشین، مدل های زبانی بزرگ، پزشکی شخصی سازی شده.

کلمات کلیدی : دوقلوی دیجیتال بیمار پزشکی دقیق هوش مصنوعی چندوجهی هوش مصنوعی پزشکی مدل‌های زبانی بزرگ پزشکی شخصی‌سازی‌شده