برنامه درسی سواد عاطفی دیجیتال
برنامه درسی سواد عاطفی دیجیتال
فرزانه1 محمد2
1) زراعت کار
2) اکبری
کد IOI مقاله
:
AAHD-ABKCGC
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
چكيده
با گسترش زیستجهان دیجیتال و ظهور نسل آلفا بهعنوان نخستین نسل کاملاً غوطهور در فناوریهای هوشمند، ضرورت بازنگری در رویکردهای سنتی سواد دیجیتال و حرکت به سمت تلفیق ابعاد شناختی، عاطفی و اجتماعی بیش از پیش احساس میشود. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی مبتنی بر سواد عاطفی دیجیتال برای ارتقای مهارتهای اجتماعی ـ هیجانی دانشآموزان انجام شده است. این مطالعه از نوع مرور نظاممند مبتنی بر سنتزپژوهی (Systematic Review with Research Synthesis) است که با بهرهگیری از چارچوب PRISMA انجام گرفت. در این راستا، مطالعات مرتبط منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ از پایگاههای داده معتبر بینالمللی استخراج و پس از غربالگری، ۱۳ مطالعه نهایی وارد فرایند تحلیل شدند. دادهها با استفاده از تحلیل تماتیک و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردیدند. یافتهها منجر به استخراج شش مؤلفه اساسی برنامه درسی شامل اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی ـ یادگیری، نقش معلمان و والدین، محیط یادگیری و ارزشیابی شد. همچنین نتایج نشان داد که سواد عاطفی دیجیتال فراتر از مهارتهای فنی بوده و شامل شایستگیهایی همچون همدلی دیجیتال، خودتنظیمی، مسئولیتپذیری اخلاقی و شهروندی دیجیتال است. همچنین مشخص شد که اثربخشی این برنامه درسی به عواملی همچون بومیسازی محتوا، استفاده از روشهای فعال یادگیری (نظیر بازیوارسازی و داستانگویی دیجیتال)، و نقش میانجیگرانه معلمان و والدین وابسته است. در نهایت، ارزشیابی این نوع برنامه درسی باید مبتنی بر عملکرد، فرایندمحور و مبتنی بر سنجش شایستگیهای واقعی در محیطهای دیجیتال باشد. الگوی پیشنهادی این پژوهش میتواند بهعنوان چارچوبی کاربردی برای بازطراحی برنامههای درسی در عصر دیجیتال مورد استفاده قرار گیرد و زمینهساز تربیت نسلی مسئول، همدل و توانمند در مواجهه با چالشها و فرصتهای فضای مجازی باشد.
کلمات کلیدی : واژههاي كليدي سواد عاطفی دیجیتال برنامه درسی سنتزپژوهی نسل آلفا یادگیری اجتماعی ـ هیجانی شهروندی دیجیتال