آتش‌بان هوشمند: معماری ترکیبیِ تشخیص و اطفای حریق مبتنی بر پردازش تصویر و همجوشی سنسورها در فضاهای بسته صنعتی

آتش‌بان هوشمند: معماری ترکیبیِ تشخیص و اطفای حریق مبتنی بر پردازش تصویر و همجوشی سنسورها در فضاهای بسته صنعتی

شاهین قربانی زاده شیرازی1 مانی فیلو2

1) گروه الکترونیک، مجتمع آموزشی علامه حلی 1+1، سمپاد، تهران، ایران -
2) هنرجوی الکترونیک، مجتمع آموزشی علامه حلی 1+1، سمپاد، تهران، ایران -

کد IOI مقاله : AAHD-ABKCZG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    آتش‌سوزی در فضاهای بسته صنعتی، به‌ویژه در انبارهای نگهداری مواد قابل اشتعال مانند پارچه، چوب، پلاستیک و مواد شیمیایی، یکی از مهم‌ترین چالش‌های ایمنی و مدیریت ریسک در صنایع محسوب می‌شود. در چنین محیط‌هایی، سرعت تشخیص اولیه و واکنش به حریق نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش خسارات مالی، جلوگیری از توقف فرآیندهای تولید و حفظ ایمنی نیروی انسانی دارد. سامانه‌های متداول اعلام حریق که عمدتاً بر پایه حسگرهای دود و حرارت عمل می‌کنند، در برخی شرایط عملیاتی با محدودیت‌هایی مانند تأخیر در تشخیص، حساسیت به شرایط محیطی و بروز هشدارهای کاذب مواجه هستند. در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های قابل توجه در حوزه بینایی ماشین، یادگیری عمیق و سامانه‌های هوشمند نظارتی، امکان توسعه روش‌های پیشرفته‌تری برای تشخیص سریع آتش و دود را فراهم کرده است. در این رویکردها، اطلاعات حاصل از دوربین‌های نظارتی و حسگرهای محیطی به‌صورت هم‌زمان تحلیل شده و با استفاده از روش‌های همجوشی داده، تصمیم‌گیری دقیق‌تری درباره وقوع حریق انجام می‌شود. این مقاله با رویکردی مروری - تحلیلی، مهم‌ترین روش‌های تشخیص حریق مبتنی بر پردازش تصویر، حسگرهای محیطی و سامانه‌های ترکیبی را بررسی و مقایسه می‌کند. همچنین با تکیه بر نتایج این بررسی، یک طرح مفهومی با عنوان «آتش‌بان هوشمند» برای تشخیص سریع و اطفای اولیه حریق در محیط‌های صنعتی بسته معرفی می‌شود که مبتنی بر پردازش محلی، عملکرد آفلاین، سامانه برق اضطراری و واحدهای اطفای خودکار یا پهپادی طراحی شده است.

کلمات کلیدی : تشخیص حریق پردازش تصویر همجوشی سنسورها بینایی ماشین یادگیری عمیق ایمنی صنعتی