بررسی جایگاه «خلاقیت» در معماری در عصر هوش مصنوعی: تحلیل تقابل میان شهود انسانی و محاسبات ماشینی

بررسی جایگاه «خلاقیت» در معماری در عصر هوش مصنوعی: تحلیل تقابل میان شهود انسانی و محاسبات ماشینی

عبدالسلام عزیزی1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

کد IOI مقاله : AAHD-ABKDGF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    چکیده این پژوهش با هدف تبیین جایگاه خلاقیت در معماری عصر هوش مصنوعی و تحلیل نسبت میان شهود انسانی و محاسبات ماشینی انجام شده است. گسترش ابزارهای هوشمند، ضمن ایجاد فرصت‌هایی برای تولید سریع گزینه‌های طراحی، تحلیل داده‌های پیچیده و بهینه‌سازی هندسی، پرسش‌هایی درباره اصالت اثر، هویت معماری و آینده نقش معمار مطرح کرده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی-توسعه‌ای و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و مقایسه تطبیقی بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد هوش مصنوعی در افزایش سرعت، تنوع فرمی، هماهنگی هندسی و ارزیابی گزینه‌های طراحی توانایی قابل‌توجهی دارد؛ اما در زمینه‌هایی همچون معناپردازی، درک تجربه زیسته، هویت فرهنگی، قضاوت زیبایی‌شناختی و خلق اصالت، همچنان به هدایت انسان وابسته است. بر این اساس، هوش مصنوعی جایگزین معمار نیست، بلکه ابزاری مکمل در فرایند طراحی است. نتیجه پژوهش بر ضرورت شکل‌گیری الگوی همکاری انسان-ماشین و حفظ نقش معمار به‌عنوان هدایت‌گر و داور خلاق تأکید دارد.

کلمات کلیدی : خلاقیت معماری هوش مصنوعی شهود انسانی محاسبات ماشینی طراحی انسان‌محور معماری هیبریدی اصالت معماری