نقش هوش مصنوعی مولد در فرایند طراحی نمای ساختمان

نقش هوش مصنوعی مولد در فرایند طراحی نمای ساختمان

عبدالسلام عزیزی1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

کد IOI مقاله : AAHD-ABKHDZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    چکیده: نمای ساختمان به‌عنوان پوسته و واسط میان فضای درون و برون، نقشی تعیین‌کننده در هویت بصری، کارایی انرژی، پایداری زیست‌محیطی و آسایش حرارتی کاربران ایفا می‌کند. در سال‌های اخیر، ظهور فناوری‌های «هوش مصنوعی مولد» (Generative AI) تحولی بنیادین در پارادایم‌های طراحی معماری ایجاد کرده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و ارزیابی جامع نقش و کاربرد مدل‌های هوش مصنوعی مولد در مراحل مختلف فرایند طراحی پوسته و نمای ساختمان است. روش‌شناسی این تحقیق مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و مرور نظام‌مند پژوهش‌ها و ابزارهای توسعه‌یافته در زمینه تلفیق هوش مصنوعی مولد (نظیر شبکه‌های زاینده متخاصم/GANs، مدل‌های انتشار/Diffusion Models و طراحی زایشی پارامتریک) با شبیه‌سازی عملکردی نما است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی مولد با تسهیل در ایده‌پردازی سریع، بهینه‌سازی فرم و الگوهای بازشوها، ارتقای دریافت نور طبیعی و کاهش بار حرارتی و برودتی، فرایند سنتی و زمان‌بر طراحی را به یک فرایند تعاملی، داده‌محور و بهینه‌سازی‌شده تبدیل می‌کند. علاوه بر این، ادغام این مدل‌ها با ابزارهای شبیه‌سازی عملکرد انرژی منجر به افزایش چشمگیر کارایی و خلق نماهای پاسخگو (Responsive Facades) و پایدار می‌گردد. در نهایت، این پژوهش چالش‌های پیش‌رو از جمله اعتبارسنجی سازه‌ای، یکپارچه‌سازی با مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) و محدودیت‌های اجرایی را بررسی کرده و راهکارهایی را برای ورود بهینه این ابزارها به فرایند حرفه‌ای معماری پیشنهاد می‌دهد.

کلمات کلیدی : • هوش مصنوعی مولد (generative ai) • طراحی نمای ساختمان • معماری پایدار • بهینه‌سازی فرم و عملکرد • مدل‌های انتشار و شبکه‌های زاینده (diffusion & gans) • آسایش حرارتی و نور روز • نماهای پاسخگو (responsive facades)