ظرفیت‌ها و محدودیت‌های هوش مصنوعی در تولید کتاب صوتی فارسی: مطالعه‌ای کیفی مبتنی بر دیدگاه خبرگان و تحلیل نمونه‌ها

ظرفیت‌ها و محدودیت‌های هوش مصنوعی در تولید کتاب صوتی فارسی: مطالعه‌ای کیفی مبتنی بر دیدگاه خبرگان و تحلیل نمونه‌ها

فاطمه مالمیر1 محمد اخگری2 محمدابراهیم صادقی علویجه3

1) دانشجوی کارشناسی ارشد رادیو گرایش سردبیری و تهیه کنندگی دانشگاه صدا و سما تهران
2) دانشیار گروه تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران
3) استادیار گروه فنی و مهندسی رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

کد IOI مقاله : AAHD-ABKKZK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    چكيده گسترش فناوری‌های هوش مصنوعی و پیشرفت سامانه‌های تبدیل متن به گفتار، ظرفیت‌های تازه‌ای برای تولید خودکار و نیمه‌خودکار کتاب صوتی ایجاد کرده است؛ بااین‌حال، کاربرد این فناوری در زبان فارسی با چالش‌های فنی، زبانی و روایی همراه است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل ظرفیت‌ها و محدودیت‌های کاربرد هوش مصنوعی در فرایند تولید کتاب صوتی فارسی انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۷ نفر از خبرگان حوزه‌های کتاب صوتی، گفتار و گویندگی و هوش مصنوعی و پردازش گفتار، در کنار تحلیل پنج نمونه کتاب صوتی تولیدشده با هوش مصنوعی انجام شد. داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار (قیاسی) بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد که افزایش سرعت تولید، مقیاس‌پذیری، تسهیل آماده‌سازی متن و کاهش بخشی از هزینه‌ها و فعالیت‌های تکراری از مهم‌ترین ظرفیت‌های هوش مصنوعی در این حوزه است. در مقابل، محدودیت در انتقال عاطفه، تفسیر موقعیت، کنترل لحن و پروسودی، شخصیت‌پردازی و تلفظ برخی ساختارهای زبان فارسی از مهم‌ترین چالش‌های شناسایی‌شده بود. نتایج همچنین نشان داد که در نمونه‌های بررسی‌شده، کارایی هوش مصنوعی در متون ساده و اطلاعات‌محور بیشتر بود و با افزایش پیچیدگی ادبی و روایی، نیاز به کنترل و ارزیابی انسانی افزایش یافت.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی تولید کتاب صوتی تبدیل متن به گفتار روایت گفتاری زبان فارسی