بررسی تاثیرات هوش مصنوعی در اشتغال زایی و ایجاد شغل های نوین

بررسی تاثیرات هوش مصنوعی در اشتغال زایی و ایجاد شغل های نوین

حسین ایزدی1 امیر ارشیا شیرانی فرادنبه2 احسان سلیمانی دهکردی3

1) دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشگاه ملی مهارت شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران
2) دانشجوی کارشناسی مهندسی کامپیوتر، دانشگاه ملی مهارت شهرکرد، چهارمحال و بختیاری، ایران
3) دانشجوی دکتری مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میبد، میبد، ایران

کد IOI مقاله : AAHD-ABZEDZ
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    ظهور و تکامل پرشتاب هوش مصنوعی (AI)، به‌ویژه در قالب مدل‌های مولد (Generative AI)، پارادایم‌های حاکم بر بازار کار جهانی را با تحولاتی بنیادین مواجه ساخته است. این پژوهش جامع با هدف واکاوی دقیق تأثیرات دوگانه این فناوری بر دینامیک‌های اشتغال، به بررسی تقابل میان «جایگزینی نیروی کار» (Displacement) و «مکمل‌سازی نقش‌های انسانی» (Augmentation) می‌پردازد. با بهره‌گیری از داده‌های آماری گسترده از ایالات متحده، چین، لهستان و برآوردهای جهانی سازمان بین‌المللی کار (ILO)، این مطالعه نشان می‌دهد که تأثیر هوش مصنوعی ماهیتی ناهمگن دارد. یافته‌ها حاکی از آن است که مشاغل مبتنی بر وظایف شناختی ساختاریافته و روتین با کاهش تقاضا و خطر جایگزینی مواجه‌اند، در حالی که مشاغل نیازمند تعامل پیچیده، خلاقیت و استدلال انتزاعی، از طریق مکانیسم‌های بهره‌وری و خلق وظایف جدید، شاهد رشد تقاضا هستند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی مولد می‌تواند به عنوان یک فناوری «کار-افزا» عمل کند، اما توزیع منافع و زیان‌های آن به شدت تحت تأثیر متغیرهایی همچون سطح مهارت، جنسیت، و ساختار اقتصادی مناطق است. این گزارش با ارائه شواهد تجربی در خصوص ایجاد نقش‌های شغلی نوین و تغییر در سبد مهارت‌های مورد نیاز، بر ضرورت تدوین سیاست‌های مداخله‌ای جهت مدیریت گذار به اقتصاد دیجیتال تأکید دارد.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مولد بازار کار مکمل‌سازی نیروی کار اتوماسیون وظایف بازآموزی مهارت اقتصاد گیگ