کاربرد مدلهای شناختی-محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی در پیشبینی نوسانات هیجانی انسان: گامی به سوی توسعه سیستمهای همتنظیمی انسان - ماشین
کاربرد مدلهای شناختی-محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی در پیشبینی نوسانات هیجانی انسان: گامی به سوی توسعه سیستمهای همتنظیمی انسان - ماشین
نازنین حقیقت بیان1
1) دکتری روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن. (استادیار و هیئت علمی دانشگاه طلوع مهر).
کد IOI مقاله
:
AAHD-ACZACF
محل انتشار :
کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
با گسترش فناوریهای هوش مصنوعی و افزایش تعامل انسان با سامانههای هوشمند، توجه به توانایی ماشینها در درک و پیشبینی وضعیتهای هیجانی انسان به یکی از موضوعات مهم پژوهشی تبدیل شده است. هیجانها نقش تعیینکنندهای در تصمیمگیری، یادگیری، تعاملات اجتماعی و سلامت روان افراد دارند و تغییرات ناگهانی آنها میتواند پیامدهای فردی و اجتماعی گستردهای به همراه داشته باشد. در سالهای اخیر، رویکردهای مبتنی بر علوم شناختی و هوش مصنوعی تلاش کردهاند فراتر از تشخیص احساسات فعلی حرکت کرده و امکان پیشبینی نوسانات هیجانی را پیش از بروز آشکار آنها فراهم سازند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد مدلهای شناختی-محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی در پیشبینی نوسانات هیجانی انسان و ارائه چارچوبی برای توسعه سیستمهای همتنظیمی انسان–ماشین انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری-تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعات کتابخانهای و بررسی نظاممند پژوهشهای جدید در حوزههای هوش مصنوعی، علوم شناختی، علوم اعصاب محاسباتی و تحلیل هیجان انجام شده است. در این مطالعه، مبانی نظری هیجان، مدلهای شناختی ذهن، فناوریهای یادگیری ماشین و یادگیری عمیق، روشهای تحلیل دادههای چندوجهی و کاربرد آنها در پیشبینی هیجان مورد بررسی قرار گرفت. همچنین با تلفیق یافتههای نظری، یک مدل مفهومی برای همتنظیمی هوشمند انسان–ماشین مبتنی بر پیشبینی هیجان طراحی و تبیین شد. یافتهها نشان داد که استفاده همزمان از دادههای چندوجهی شامل اطلاعات رفتاری، گفتاری، متنی، چهرهای و سیگنالهای زیستی میتواند دقت پیشبینی تغییرات هیجانی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. همچنین مشخص شد که مدلهای شناختی-محاسباتی با بازنمایی مؤلفههایی نظیر توجه، حافظه و وضعیت شناختی، قادرند فرآیندهای ذهنی مرتبط با شکلگیری هیجان را شبیهسازی کرده و بستر مناسبی برای پیشبینی حالات عاطفی آینده فراهم آورند. بر این اساس، مدل پیشنهادی پژوهش از شش لایه اصلی شامل دادههای چندوجهی، پردازش ویژگیها، مدل شناختی ذهن، موتور پیشبینی هیجان، سامانه همتنظیمی و یادگیری تطبیقی تشکیل شد.
کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مدلهای شناختی محاسباتی پیشبینی هیجان دادههای چندوجهی همتنظیمی انسان ماشین