کاربرد هوش مصنوعی در شهرسازی هوشمند جهت ارتقای محیط‌زیست و همزیستی با حیات‌وحش شهری: مطالعه موردی منطقه ۱ تهران

کاربرد هوش مصنوعی در شهرسازی هوشمند جهت ارتقای محیط‌زیست و همزیستی با حیات‌وحش شهری: مطالعه موردی منطقه ۱ تهران

مهدی فهامی1

1) دانشجو دکتری شهرسازی و دارای مدرک بررسی تخصصی حیوانات

کد IOI مقاله : AAHD-ACZAGA
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    چکیده گسترش کالبدی شهر در دامنه‌های جنوبی البرز، در صورت بی‌توجهی به پیوستگی زیستگاهی، می‌تواند به کاهش کیفیت زیستگاه، افزایش گسستگی لکه‌های طبیعی و تشدید تعارض انسان و حیات‌وحش منجر شود. منطقه ۱ شهر تهران به دلیل مجاورت با ارتفاعات البرز و وجود روددره‌ها و لکه‌های سبز کوهپایه‌ای، نمونه‌ای مناسب برای بررسی پیوند میان شهرسازی، زیرساخت سبز و فناوری‌های هوشمند است. هدف این پژوهش ارائه چارچوبی کاربردی برای به‌کارگیری هوش مصنوعی و سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی در پایش تغییرات پوشش زمین، ارزیابی تناسب زیستگاه، شناسایی کریدورهای کم‌مقاومت و پشتیبانی از تصمیم‌های طراحی شهری است. روش پژوهش از نوع کاربردی–توسعه‌ای و مبتنی بر مدل‌سازی فضایی پیشنهادی است و ترکیبی از سنجش‌ازدور، GIS، یادگیری ماشین و داده‌های تله‌دوربین را پیشنهاد می‌کند. در این چارچوب، تصاویر Sentinel-2 و Landsat برای استخراج شاخص‌های پوشش زمین و پوشش گیاهی، داده‌های مکانی برای ساخت سطح مقاومت و داده‌های میدانی برای آموزش و اعتبارسنجی مدل استفاده می‌شوند. سپس الگوریتم‌های Random Forest و/یا MaxEnt برای برآورد تناسب زیستگاه و روش‌های تحلیل کمینه‌هزینه برای استخراج پیوندهای فضایی به کار می‌روند. خروجی نهایی، نقشه اولویت مداخله و مجموعه‌ای از راهکارهای طراحی شامل گذرگاه‌های حیات‌وحش، مدیریت نور و صدا، پایش هوشمند و سامانه هشدار زودهنگام است. نکته روش‌شناختی مهم آن است که در نسخه حاضر، اعداد کمی موجود در پیش‌نویس اولیه که فاقد داده خام، ماتریس خطا و فرآیند بازتولید بودند، به‌عنوان «یافته قطعی» گزارش نشده‌اند؛ بلکه شاخص‌های پیشنهادی برای سنجش سناریوها تعریف شده‌اند. این اصلاح، از ادعای نتایج تجربی بدون پشتوانه داده جلوگیری کرده و مقاله را برای تکمیل با داده‌های واقعی و داوری علمی آماده‌تر می‌کند.

کلمات کلیدی : شهرسازی هوشمند هوش مصنوعی حیات‌وحش شهری اتصال زیستگاهی سامانه اطلاعات جغرافیایی (gis) سنجش‌ازدور مهدی فهامی منطقه ۱ تهران