حل مسئله برنامه ریزی توزیع و لجستیک در زنجیره تامین با در نظر گرفتن اینترنت اشیا و قابلیت اطمینان

حل مسئله برنامه ریزی توزیع و لجستیک در زنجیره تامین با در نظر گرفتن اینترنت اشیا و قابلیت اطمینان

کسری سلیمانی1 محمدرضا فضلی خلف2

1) مهندسی صنایع، بهینه‌سازی سیستم‌ها، کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، آدرس پست الکترونیکی
2) مهندسی صنایع، زنجیره تأمین، پسا دکتری، دانشگاه خوارزمی، آدرس پست

کد IOI مقاله : AAHD-ACZCCK
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    مدیریت زنجیره تأمین محصولات فاسدشدنی به دلیل ماهیت حساس و عمر نگهداری محدود این محصولات، همواره با چالش‌های جدی در زمینه برنامه‌ریزی توزیع و لجستیک مواجه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و توسعه یک مدل ریاضی چندهدفه برای برنامه‌ریزی بهینه توزیع و لجستیک در زنجیره تأمین محصولات فاسدشدنی با بهره‌گیری از فناوری اینترنت‌اشیاء و قابلیت اطمینان انجام شده است. مدل پیشنهادی با تلفیق داده‌های بلادرنگ حسگرهای RFID و قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاک‌چین، به طور هم‌زمان سه هدف کاهش هزینه‌های کل زنجیره، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش رضایت اجتماعی را دنبال می‌کند. برای اعتبارسنجی مدل، ابتدا در ابعاد کوچک با نرم‌افزار GAMS حل شد و سپس به دلیل NP-Hard بودن مسئله، الگوریتم فراابتکاری NSGA-II با عملگرهای ترکیبی خاص مسئله در نرم‌افزار متلب برای ابعاد بزرگ پیاده‌سازی گردید. نتایج نشان داد که الگوریتم پیشنهادی با ارائه جبهه پارتو با کیفیت بالا، توانسته است تضاد بین اهداف اقتصادی و زیست‌محیطی را مدیریت کند و جواب متعادلی با هزینه ۲۰۵,۰۰۰ واحد پولی و آلایندگی ۶۳۰ کیلوگرم دی‌اکسیدکربن ارائه دهد. تحلیل حساسیت نشان داد که خطای ۱۰ درصد در داده‌های اینترنت‌اشیاء، هزینه را ۹.۸ درصد و ضایعات را ۱۸ درصد افزایش می‌دهد که ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دقیق را آشکار می‌سازد. همچنین، مقایسه الگوریتم‌ها نشان داد که NSGA-II ترکیبی با معیارهای فاصله ژنراتوری (۰.۰۰۸۴) و گستردگی (۰.۳۸۲) عملکرد بهتری نسبت به روش‌های MOPSO، SPEA2 و NSGA-II استاندارد داشته است. تلفیق هوشمندانه اینترنت‌اشیاء، بلاک‌چین و قراردادهای هوشمند در مدل پیشنهادی، مزایای هم‌افزایی قابل‌توجهی در کاهش هزینه‌ها، کاهش آلایندگی، افزایش سطح خدمت و کاهش ضایعات ایجاد کرده است که آن را به راهکاری کارآمد برای صنایع غذایی، دارویی و کشاورزی تبدیل می‌نماید.

کلمات کلیدی : زنجیره تأمین محصولات فاسدشدنی برنامه‌ریزی توزیع و لجستیک اینترنت اشیاء قابلیت اطمینان الگوریتم nsga ii قراردادهای هوشمند