توهم دانستن در عصر هوش مصنوعی مولد: بررسی نقش پاسخ‌های آماده در ادراک دانش کاربران

توهم دانستن در عصر هوش مصنوعی مولد: بررسی نقش پاسخ‌های آماده در ادراک دانش کاربران

بهزادحسین عباسی1

1) پژوهشگر مستقل در حوزه هوش مصنوعی و مدیریت، ایران

کد IOI مقاله : AAHD-ACZEAG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    گسترش هوش مصنوعی مولد، دسترسی کاربران به پاسخ‌های تولیدشده توسط مدل‌های زبانی بزرگ را تسهیل کرده است. در کنار مزایای این فناوری، تمایز میان دسترسی به یک توضیح و توانایی فهم، بازیابی و توضیح مستقل آن، مسئله‌ای قابل توجه در تعامل انسان و هوش مصنوعی است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری ـ تحلیلی، این مسئله را با تمرکز بر مفهوم «توهم دانستن» بررسی می‌کند. در این مقاله، توهم دانستن به فاصله احتمالی میان ارزیابی فرد از میزان فهم خود و توانایی او در توضیح یا کاربرد مستقل دانش اشاره دارد. برای تبیین این مسئله، چهار منبع علمی مرتبط با توهم عمق تبیینی، فراشناخت، برون‌سپاری شناختی و یادگیری با هوش مصنوعی مولد به‌صورت هدفمند تحلیل شده‌اند. بر اساس تلفیق این مبانی، چارچوبی مفهومی پیشنهاد می‌شود که رابطه احتمالی میان دسترسی به پاسخ خارجی، مشارکت کاربر در تولید و ارزیابی پاسخ و توانایی او برای بازیابی یا کاربرد مستقل دانش را مورد توجه قرار می‌دهد. این چارچوب به معنای اثبات رابطه علّی میان استفاده از هوش مصنوعی مولد و توهم دانستن نیست، بلکه صورت‌بندی مفهومی مسئله‌ای است که می‌تواند در پژوهش‌های تجربی آینده آزمون شود.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مولد توهم دانستن فراشناخت توهم عمق تبیینی برون‌سپاری شناختی