تحلیل تطبیقی فناوری‌های نانومقیاس نوظهور در طراحی مدارهای دیجیتال کم‌مصرف

تحلیل تطبیقی فناوری‌های نانومقیاس نوظهور در طراحی مدارهای دیجیتال کم‌مصرف

الهام صادقی1 حامد فربه2

1) کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر، گرایش معماری سیستم‌های کامپیوتری، دانشگاه اراک
2) استادیار، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

کد IOI مقاله : AAHD-ACZZAH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، نانوتکنولوژی، هوش مصنوعی و آینده پژوهی فناوری (itnaf.ir)
چکیده :
    چکیده کاهش ابعاد ترانزیستورهای مبتنی بر فناوری CMOS طی چند دهه گذشته نقش مهمی در افزایش تراکم و بهبود عملکرد مدارهای مجتمع داشته است. با این حال، ادامه کاهش مقیاس‌ CMOS در ابعاد نانومتری با چالش‌هایی نظیر تشدید اثرات کانال کوتاه، افزایش جریان‌های نشتی، محدودیت کاهش ولتاژ تغذیه و پیچیدگی‌های ساخت همراه شده است. ازاین‌رو، فناوری‌های نانومقیاس نوظهور به‌عنوان گزینه‌هایی مکمل یا جایگزین برای توسعه مدارهای دیجیتال کم‌مصرف مورد توجه قرار گرفته‌اند. در این مقاله، چهار فناوری شامل ترانزیستور تک‌الکترونی (SET)، ترانزیستور FinFET، ترانزیستور اثر میدان مبتنی بر نانولوله کربنی (CNTFET) و ترانزیستور اثر میدان تونلی (TFET) به‌صورت تطبیقی بررسی می‌شوند. معیارهای ارزیابی شامل توان مصرفی استاتیک و دینامیک، تأخیر انتشار، انرژی مصرفی، حاصل‌ضرب توان-تأخیر (PDP)، حاصل‌ضرب انرژی-تأخیر (EDP)، ولتاژ تغذیه، مقیاس‌پذیری، تغییرپذیری و میزان توسعه‌یافتگی فناوری است. بررسی مطالعات پیشین نشان می‌دهد که هیچ‌یک از فناوری‌های مورد بررسی در تمامی معیارها برتری مطلق ندارند. FinFET به دلیل کنترل الکترواستاتیکی مناسب، قابلیت ساخت و سازگاری بیشتر با زیرساخت‌های CMOS مزیت قابل توجهی دارد. CNTFET به دلیل ویژگی‌های مطلوب انتقال حامل و ماهیت شبه‌یک‌بعدی کانال انتقال، پتانسیل بالایی برای استفاده در مدارهای دیجیتال نسل آینده دارد. TFET با بهره‌گیری از مکانیزم تونل‌زنی باند به باند، گزینه‌ای جذاب برای کاربردهای با ولتاژ تغذیه بسیار پایین و محدودیت انرژی است. بااین‌حال، پایین بودن جریان حالت روشن (ION) در برخی ساختارها و شرایط کاری می‌تواند موجب افزایش تأخیر و ایجاد مصالحه میان سرعت و مصرف انرژی شود. SET نیز به دلیل امکان کنترل انتقال بار در مقیاس تک‌الکترونی و پتانسیل دستیابی به انرژی سوئیچینگ پایین، برای کاربردهای تخصصی فوق‌کم‌مصرف مورد توجه قرار گرفته است. اما، حساسیت عملکرد SET به تغییرات پارامترهای فیزیکی و دشواری یکپارچه‌سازی آن با فرآیندهای متداول ساخت مدارهای مجتمع، از چالش‌های مهم این فناوری محسوب می‌شوند و مانع استفاده گسترده از آن شده است. در نهایت، نتایج نشان می‌دهد که انتخاب فناوری مناسب باید بر اساس مجموعه‌ای از معیارها و متناسب با نیازهای هر کاربرد انجام شود. همچنین، بهره‌گیری از معماری‌های هیبریدی می‌تواند یکی از مسیرهای مهم برای توسعه مدارهای دیجیتال نسل آینده باشد

کلمات کلیدی : مدارهای دیجیتال کم‌مصرف فناوری نانومقیاس set finfet cntfet tfet هم‌طراحی دستگاه و مدار فناوری‌های فراتر از cmos