مروری بر نقش سامانه‌های هوشمند و یادگیری ماشینی در ارتقای بهره‌وری انرژی در فرآیندهای صنعتی

مروری بر نقش سامانه‌های هوشمند و یادگیری ماشینی در ارتقای بهره‌وری انرژی در فرآیندهای صنعتی

محسن کاتبی جهرمی1 سمیرا فدایی2 عباس راهدان3 مهتاب لطیف پور4

1) گروه مهندسی برق، واحد صفاشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، صفاشهر، فارس، ایران
2) دانشجوی دکتری مهندسی مکانیک ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز ، تبریز، ایران.
3) دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4) گروه مهندسی کامپبوتر و فناوری اطلاعات، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، فارس، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ABACFE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    در بسیاری از بخش‌های صنعتی، به‌ویژه صنایع انرژی‌بر، ناکارآمدی مصرف انرژی به‌عنوان یک تهدید راهبردی برای پایداری تولید و رقابت‌پذیری مطرح است و افزایش هزینه‌های انرژی، نوسان‌های اقلیمی و الزامات زیست‌محیطی، ضرورت بهره‌گیری از راه‌حل‌های داده‌محور را برجسته می‌کند. بر این اساس، این پژوهش با هدف تبیین نقش سامانه‌های هوشمند و الگوریتم‌های یادگیری ماشینی در ارتقای بهره‌وری انرژی فرایندهای صنعتی انجام شد. روش تحقیق به‌صورت توصیفی–تحلیلی انجام شد. نتایج نشان داد که بسیاری از واحدهای صنعتی سنتی به دلیل پایش ناکافی، کنترل دستی، و روش‌های خطیِ بهینه‌سازی با تلفات انرژی، مصرف بیش از حد و افت کارایی در شرایط بار متغیر روبه‌رو هستند. ادغام شبکه‌های حسگر صنعتی، مدل‌های یادگیری عمیق و کنترل پیش‌کنشی می‌تواند اتلاف ناشی از توقف‌های غیرضروری، اضافه‌بار حرارتی و نوسان‌های لحظه‌ای را به‌طور معناداری کاهش دهد. علاوه بر این، ترکیب هوش مصنوعی با زیرساخت‌های مدیریت انرژی کارخانه، مانند سیستم‌های مدیریت موتور، بویلرها و خطوط تولید پیوسته، امکان بهینه‌سازی لحظه‌ای و تصمیم‌گیری خودکار را فراهم می‌سازد و زمان واکنش و مداخله انسانی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. با وجود چالش‌هایی مانند هزینه سرمایه‌ای، نیاز به پایگاه داده‌های پاک‌سازی‌شده، و ملاحظات امنیت سایبری، تحلیل‌ها نشان دادند که کاربرد یادگیری ماشینی و سامانه‌های هوشمند، مسیر گذار به صنعت کم‌مصرف و منعطف را تسهیل می‌کند.

کلمات کلیدی : بهره‌وری انرژی صنعتی یادگیری ماشینی سامانه‌های هوشمند یادگیری عمیق