افزایش تاب آوری محله در مقابل زلزله؛ مطالعه موردی: محله نارمک تهران

افزایش تاب آوری محله در مقابل زلزله؛ مطالعه موردی: محله نارمک تهران

محمد حسین عابدی1 حمید طبرسی سوچلمایی2 نگار حداد3

1) دکتری معماری، گروه معماری، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
2) کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، ایران
3) کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پردیس، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ABBDHG
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    تاب‌آوری شهری به‌عنوان یکی از مفاهیم نوین در برنامه‌ریزی شهری، نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری شهرها در برابر مخاطرات طبیعی، به‌ویژه زلزله، ایفا می‌کند. این مفهوم که ریشه در علوم زیستی دارد، به توانایی نظام‌های شهری در مقاومت، سازگاری و بازیابی در برابر شوک‌ها و تنش‌های ناشی از بحران‌ها اشاره دارد. در میان ابعاد مختلف تاب‌آوری شهری، شاخص‌های کالبدی–محیطی به دلیل ارتباط مستقیم با زیرساخت‌های حیاتی و ساختار فیزیکی شهر، از اهمیت ویژه‌ای در مواجهه با زلزله برخوردارند.پژوهش حاضر با هدف بررسی و افزایش تاب‌آوری محله‌ای در برابر زلزله، محله نارمک تهران را به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب کرده است. نارمک به‌عنوان یکی از محلات قدیمی و پرتراکم شهر تهران، به دلیل ویژگی‌های کالبدی، قدمت بافت، الگوی معابر و نوع ساخت‌وساز، در برابر زلزله آسیب‌پذیری بالقوه‌ای دارد. در این تحقیق، ضمن تبیین مفهوم تاب‌آوری محله‌ای، مؤلفه‌های کالبدی–محیطی مؤثر بر تاب‌آوری در برابر زلزله مورد تحلیل قرار گرفته و نقش آن‌ها در کاهش خسارات و افزایش ایمنی ساکنان بررسی شده است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت زیرساخت‌های شهری، بهبود شبکه معابر، تقویت سازه‌های ساختمانی و سامان‌دهی فضاهای باز و عمومی می‌تواند تأثیر بسزایی در افزایش تاب‌آوری محله نارمک در برابر زلزله داشته باشد. نتایج این مطالعه بر ضرورت توجه ویژه به رویکرد تاب‌آوری‌محور در برنامه‌ریزی محله‌ای تأکید داشته و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای تصمیم‌گیری مدیران شهری و کاهش آسیب‌پذیری محلات شهری در برابر زلزله مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : تاب‌آوری محله‌ای زلزله شاخص‌های کالبدی محیطی محله نارمک تهران