مرور نظام‌مند راهبردهای مدیریت هوشمند ترافیک برای کاهش نیاز به تعریض معابر در نوسازی بافت‌های فرسوده شهری

مرور نظام‌مند راهبردهای مدیریت هوشمند ترافیک برای کاهش نیاز به تعریض معابر در نوسازی بافت‌های فرسوده شهری

سید محمد عبادی1

1) کارشناسی مهندسی معماری گرایش طراحی نوسازی بافت های فرسوده، دانشگاه علمی کاربردی شهرداری کرج، رییس اداره شهرسازی منطقه ۸

کد IOI مقاله : AAHE-ABCCGF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    تعریض معابر در بافت‌های فرسوده، در عمل یکی از پرهزینه‌ترین و اجتماعی‌ـ‌فضایی‌ترین مداخلات نوسازی است؛ زیرا علاوه بر هزینه‌های تملک و جابه‌جایی، با گسست شبکه‌های محلی، فشار بر میراث کالبدی و تشدید نااطمینانی سرمایه‌گذاری در محلات کم‌تاب‌آور همراه می‌شود. در عین حال، بخش قابل‌توجهی از «تقاضای تعریض» نه از کمبود مطلق ظرفیت، بلکه از ناکارآمدی بهره‌برداری، پارک حاشیه‌ای کنترل‌نشده، بی‌نظمی ترافیکی، عدم هماهنگی تقاطع‌ها، نبود اولویت‌دهی به حمل‌ونقل همگانی و ضعف مدیریت رخدادها ناشی می‌شود. این مرور نظام‌مند با تکیه بر چارچوب «مدیریت عملیات و سیستم‌های حمل‌ونقل» و با تمرکز بر محلات فرسوده، شواهد علمی مربوط به راهبردهای هوشمند مدیریت ترافیک را به‌صورت موضوعی سنتز می‌کند تا نشان دهد چگونه می‌توان با ترکیب سیاست‌های مدیریتی، فناوری‌های حسگر/ارتباطی و طراحی عملکردمحور خیابان، فشار برای تعریض را کاهش داد، بدون آنکه دسترسی اضطراری و کارایی شبکه قربانی شود. نتایج نشان می‌دهد بیشترین ظرفیت جایگزینی تعریض، در «بسته‌های مداخله‌ای» رخ می‌دهد: کنترل تطبیقی و هماهنگ تقاطع‌ها همراه با مدیریت پارکینگ و بارگیری، اولویت‌دهی به اتوبوس و پیاده، و مدیریت رخدادها و پیش‌بینی کوتاه‌مدت ترافیک. در مقابل، شواهد مربوط به فناوری‌های متصل/خودران و برخی کاربردهای هوش مصنوعی هنوز عمدتاً شبیه‌سازی‌محور است و به شرط‌های نهادی، داده‌ای و حکمرانی حساسیت بالایی دارد. مقاله ضمن ارائه نقشه شواهد، شکاف‌های روش‌شناختی (وابستگی به مدل‌سازی، ارزیابی‌های کوتاه‌مدت و کمبود سنجش عدالت فضایی) را روشن می‌کند و یک خط‌سیر اجرایی مرحله‌بندی‌شده برای نوسازی بافت‌های فرسوده پیشنهاد می‌دهد که معیار موفقیت آن «افزایش بهره‌وری حق‌عبور موجود» و «کاهش تعارضات عملکردی خیابان» است، نه صرفاً افزودن سطح سواره‌رو.

کلمات کلیدی : مدیریت هوشمند ترافیک بافت فرسوده تعریض معابر کنترل تطبیقی چراغ مدیریت پارکینگ و کُرب‌ساید اولویت اتوبوس مدیریت رخدادها عملیات و نگهداشت حمل‌ونقل