مقایسه تطبیقی اشکانیان-ساسانیان

مقایسه تطبیقی اشکانیان-ساسانیان

فاطمه عطائی نژاد1 فاطمه نبوی2 زهرا نوری3

1) استاد مدعو دانشگاه
2) دانشجوی کارشناسی
3) دانشجوی کارشناسی

کد IOI مقاله : AAHE-ABCKFE
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    این پژوهش به بررسی تطبیقی پوشاک مردان در دو دوره مهم تاریخ ایران باستان، اشکانی و ساسانی، می‌پردازد و پوشاک را به‌عنوان بازتابی از هویت فرهنگی، ساختار اجتماعی و نظام سیاسی تحلیل می‌کند. در دوره اشکانی، پوشش مردان متناسب با شیوه زندگی سوارکارانه و جنگی شکل گرفته و شامل تونیک جلو بسته، شلوار گشاد، کمربند، انواع کلاه یا سربند و شنل بوده است؛ شلوار به‌عنوان شاخص‌ترین عنصر، کارکردی عملی داشته و بیانگر تحرک و زیست ایلی ـ نظامی این قوم بوده است. با وجود تأثیرات محدود هنر یونانی، تداوم سنت‌های پوشاک ایرانیِ مادی و هخامنشی در این دوره حفظ شد. در مقابل، در دوره ساسانی پوشاک علاوه بر کارکرد عملی، جنبه‌ای نمادین، تشریفاتی و طبقاتی یافت و به نشانه‌ای از شکوه درباری، منزلت اجتماعی و ایدئولوژی شاهی تبدیل شد؛ تنوع در فرم دامن تونیک‌ها، استفاده از ارخالق، شنل‌های ویژه شاهان، کمربندهای نمادین و تزیینات گسترده پارچه‌ای این تحول را نشان می‌دهد. شلوار و کفش نیز از نظر برش و آرایه کامل‌تر شدند. در مجموع، پوشاک ساسانی با حفظ ساختار اصلی پوشش اشکانی، به سوی تزیین بیشتر، نمادپردازی قدرت و نمایش اقتدار سیاسی حرکت کرده است.پوشاک مردان در دوره‌های اشکانی و ساسانی چگونه بازتابی از ساختار اجتماعی، جایگاه سیاسی و هویت فرهنگی ایران باستان بوده و چه تداوم‌ها و تحولاتی میان این دو دوره دیده می‌شود؟ روش تحقیق انجام شده توصیفی تحلیلی است و از منابع پژوهشی مقالات ملی برای بررسی استفاده شده است

کلمات کلیدی : ساسانیان اشکانیان پوشاک مردان