بررسی‌پوشاک‌زنان‌در‌دوره‌قاجار

بررسی‌پوشاک‌زنان‌در‌دوره‌قاجار

فاطمه عطائی نژاد1 سمانه مرادی2

1) استاد مدعو دانشگاه
2) دانشجوی کارشناسی

کد IOI مقاله : AAHE-ABCKFH
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    تغيير سبك پوشش بانوان در مقاطع زماني مختلف دورة قاجار، صاحب‌نظران را برآن‌داشته تا در يادداشت‌هاي‌خود هرچند گذرا بر آن نظر افكنند. با توجه به اينكه تحقيقات انجام‌شده در زمينة چرايي و چگونگي پوشش‌دراين دوران و ارتباط آن با جريان مد معدود و سطحي بوده، به نظر مي‌رسدپرداخت دقيق‌تر به اين موضوع، امري‌مهم باشد. اين مقاله به صورت تطبيقي به اشتراك‌ها و افتراق‌هاي پوشاك بانوان دو دربار فتحعلي‌شاه وناصرالدين‌شاه قاجار مي‌پردازد و تأكيد آن برمد لباس و مقايسة اجزاي پوشاك اندروني و بيروني است. اجزاي‌پوشاك اندروني شامل شليته (تُنْبان)، پيراهن، آرخالق و پوشش‌سر و اجزاي پوشش‌بيروني شامل چادر، چاقْچور و‌ روبنده است. با توجه به اينكه عواملي چون مذهب، اقتصاد، فرهنگ، سياست و ابعاد روانشناختي پادشاهان تأثيرمستقيمي بر شكل‌گيري جريان مد و روند تغيير و تحولات مربوط به آن‌راداشته است، اين نوشتار با رويكردكيفي و به شيوة توصيفي تحليلي، با تأكيد بر دو دورة حكومتي قاجاريه، به بررسي مجموعه تصاوير به‌جامانده ازاين دوران و مطالعة اسناد و سفرنامه‌ها براي دسته‌بندي پوشاك و سبك مد غالب دربار مي‌پردازد تا مؤلفه‌هاياثرگذار بر تغيير يا ثبات سبك لباس اين دوران را بازشناسي و تعريف كند. اين پژوهش نشان مي‌دهد، پايبندي بهمذهب بين زنان قاجار، عامل بازدارندة مهمي در برابر تغيير كامل سبك پوشش بانوان بوده است؛ به عبارت ديگر،زنان در گزينش‌البسة خود نقش منفعلي نداشته‌اندو همچنين نفوذ سليقه و ارادة شخص‌شاه، عامل بسيار مؤثريدر تغيير مدل لباس زنان دربار بوده است

کلمات کلیدی : پوشاک‌زنان نقش‌و‌نگار دوره‌قاجار‌ ناصرالدین‌شاه‌قاجار