واکاوی زیرمولفه‌های ارتباط بصری میان فضاها در طراحی دانشکده‌های هنر و معماری در جهت ارتقای تعاملات محیطی

واکاوی زیرمولفه‌های ارتباط بصری میان فضاها در طراحی دانشکده‌های هنر و معماری در جهت ارتقای تعاملات محیطی

سیده سُرور پوراشرف رودبنه1 جعفر یوسف پور2

1) گروه معماری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
2) گروه معماری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

کد IOI مقاله : AAHE-ABEDDF
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته(icaeu.ir)
چکیده :
    کیفیت فضاهای آموزشی در دانشکده‌های هنر و معماری فراتر از پاسخگویی به نیازهای عملکردی بوده و به نحوه سازماندهی روابط فضایی و ادراکی میان فضاها وابسته است. یکی از مؤلفه‌های مؤثر در ارتقای تعاملات محیطی در این مراکز آموزشی، «ارتباط بصری میان فضاها» است که می‌تواند زمینه‌ساز افزایش آگاهی محیطی، تقویت یادگیری غیررسمی و شکل‌گیری تعاملات اجتماعی شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل زیرمولفه‌های تشکیل‌دهنده ارتباط بصری و تبیین نقش آن‌ها در بهبود کیفیت محیط‌های آموزشی هنر و معماری انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی و تحلیل محتوای کیفی منابع علمی انجام گرفته است. بر اساس تحلیل داده‌ها، سه زیرمولفه اصلی شامل شفافیت و نفوذپذیری بصری، پیوستگی دید و خطوط دید، و نمایان‌سازی فعالیت‌ها و فرآیندهای آموزشی شناسایی و بررسی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که شفافیت فضایی موجب تقویت ادراک متقابل و افزایش حس مشارکت می‌شود؛ پیوستگی دید به ارتقای خوانایی محیط و تسهیل تعاملات حرکتی و اجتماعی کمک می‌کند؛ و نمایان‌سازی فعالیت‌های آموزشی، بستر یادگیری مشاهده‌ای و انگیزش خلاقانه را فراهم می‌سازد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که ترکیب هم‌زمان این سه زیرمولفه می‌تواند محیطی پویا، الهام‌بخش و تعاملی در دانشکده‌های هنر و معماری ایجاد کند. در نهایت، توجه نظام‌مند به ارتباط بصری میان فضاها به‌عنوان یک راهبرد طراحی، می‌تواند به ارتقای کیفیت تجربه فضایی، افزایش تعاملات اجتماعی و تقویت فرآیندهای یادگیری مشارکتی در این مراکز آموزشی منجر شود.

کلمات کلیدی : ارتباط بصری میان فضاها دانشکده‌های هنر و معماری تعاملات محیطی شفافیت فضایی پیوستگی دید